Ποιά ήταν η Ιερά Νόσος για τους Αρχαίους Έλληνες; Πίστευαν ότι είχε θεϊκή προέλευση
Μια μυστηριώδης ασθένεια των αρχαίων θεωρούνταν σημάδι θεϊκής παρέμβασης. Πώς εξηγούσαν τα συμπτώματά της;
Η Ιερά Νόσος ήταν η ονομασία που έδιναν οι αρχαίοι Έλληνες στην επιληψία. Η πάθηση αυτή, που προκαλεί ξαφνικές κρίσεις και απώλεια συνείδησης, είχε τότε έναν μυστικιστικό χαρακτήρα. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι οι άνθρωποι που έπασχαν από αυτή είχαν επιλεγεί από τους θεούς είτε ως τιμωρία είτε ως ένα είδος θεϊκής επικοινωνίας.
Οι αναφορές στην Ιερά Νόσο υπάρχουν ήδη από την εποχή του Ιπποκράτη, ο οποίος ήταν από τους πρώτους που προσπάθησε να εξηγήσει την επιληψία με επιστημονικό τρόπο και όχι ως αποτέλεσμα θεϊκής παρέμβασης. Ο Ιπποκράτης ισχυριζόταν ότι η ασθένεια είχε φυσικά αίτια και σχετιζόταν με τον εγκέφαλο, κάτι που τότε ήταν μια επαναστατική ιδέα. Παρ’ όλα αυτά, για πολλούς αιώνες μετά, η αντίληψη περί θεϊκής προέλευσης παρέμεινε ισχυρή.
Η επιληψία συνδεόταν ιδιαίτερα με τον θεό Απόλλωνα και τη μαντική ικανότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι η Πυθία στους Δελφούς έπεφτε συχνά σε μια κατάσταση έκστασης, η οποία έμοιαζε με επιληπτική κρίση, κάτι που οι αρχαίοι θεωρούσαν ως θεϊκό σημάδι.
Η συγκεκριμένη ασθένεια δεν εξαφανίστηκε ποτέ, αλλά στη σύγχρονη εποχή δεν έχει καμία σχέση με τον μυστικισμό που της απέδιδαν οι αρχαίοι. Σήμερα γνωρίζουμε ότι πρόκειται για μια νευρολογική διαταραχή που μπορεί να αντιμετωπιστεί με φαρμακευτική αγωγή. Ωστόσο, η αντίληψη ότι η επιληψία είναι “ξεχωριστή” και συνδέεται με υπερφυσικά φαινόμενα επιβίωσε για πολλούς αιώνες.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
