Ποιος έμαθε στον πρώτο Έλληνα να μιλά ελληνικά;

Στην αρχή ήταν ο άνθρωπος. Μετά ήρθαν οι λέξεις. Αλλά κάπου εκεί, στην Ελλάδα πριν την Ελλάδα, ένας άνθρωπος μίλησε ελληνικά για πρώτη φορά. Κι αυτό ακριβώς είναι το πιο μυστηριώδες: ποιος του το έμαθε;

Για να υπάρξει ελληνική γλώσσα, πρέπει να την έχεις μάθει από κάποιον που την ξέρει ήδη. Όμως κάπου, κάποτε, έπρεπε κάποιος να τη μιλήσει πρώτος. Όχι απλώς να συνεννοηθεί, αλλά να πει λέξεις όπως “ουρανός”, “ψυχή”, “πόλεμος” και “σοφία”. Πριν αυτές οι λέξεις πάρουν σχήμα, ήτανε μόνο ήχοι στον άνεμο.

Η επιστήμη λέει πως οι πρώτες μορφές ελληνικής γλώσσας ξεκίνησαν να σχηματίζονται γύρω στο 1600 π.Χ., με τη Μυκηναϊκή ελληνική και τη Γραμμική Β. Όμως κι αυτή η γλώσσα δεν γεννήθηκε από το πουθενά. Εξελίχθηκε από παλαιότερες ινδοευρωπαϊκές γλώσσες, που έφεραν οι πρώτοι Έλληνες από το βορρά, πριν εγκατασταθούν στον ελλαδικό χώρο.

Άρα ο “πρώτος Έλληνας” δεν έμαθε ελληνικά. Μίλησε κάτι άλλο, που με τον καιρό… έγινε ελληνικά. Και τότε, κάποιο παιδί τον μιμήθηκε. Κι ύστερα κι άλλο. Και ξαφνικά, μια ομάδα ανθρώπων μπορούσε να πει “θάλασσα” και να εννοεί το ίδιο πράγμα. Αυτός είναι ο ορισμός της γλώσσας: μια κοινή συμφωνία μεταξύ ανθρώπων να δίνουν νόημα στους ήχους.

Η ελληνική γλώσσα δεν ξεκίνησε με λεξικό. Ξεκίνησε με ερωτήσεις. Με δείξιμο. Με κραυγές που έγιναν ήχοι. Με ήχους που έγιναν φράσεις. Με φράσεις που έγιναν σκέψεις. Και κάπου εκεί, γεννήθηκε ένας πολιτισμός που ήξερε να σκέφτεται φωναχτά.

Ο πρώτος Έλληνας δεν έμαθε ελληνικά. Έγινε ελληνικά. Και μετά του δώσαμε κι εμείς το όνομα: “αρχαίος”.