Πλήρωσαν για να τους βάλει στον πίνακά του ο Ρέμπραντ, αλλά όταν τον είδαν απογοητεύτηκαν
Πλήρωσαν τον Ρέμπραντ για να εμφανιστούν στον διάσημο πίνακά του, αλλά όταν τον αντίκρισαν, ξέσπασε έντονη δυσαρέσκεια
Το 1642, μια ομάδα εύπορων ανδρών από το Άμστερνταμ αποφάσισε να παραγγείλει έναν πίνακα που θα τους απαθανάτιζε για πάντα. Ήταν μέλη της πολιτοφυλακής της πόλης, έμποροι, αξιωματούχοι και στρατιωτικοί που ήθελαν να δείξουν τη δύναμη και την επιρροή τους. Ο καλλιτέχνης που επέλεξαν ήταν ο διάσημος Ρέμπραντ, και του πλήρωσαν περίπου 100 γκίλντες ο καθένας, ένα σημαντικό ποσό για την εποχή. Το τελικό κόστος του έργου ξεπερνούσε τις 1.600 γκίλντες, ποσό αντίστοιχο με την τιμή μιας πολυτελούς κατοικίας στο Άμστερνταμ.
Για τους πελάτες του, η παραγγελία ήταν ξεκάθαρη: ένας παραδοσιακός ομαδικός πίνακας, όπου όλοι θα φαίνονταν ισότιμα, ευδιάκριτα και εντυπωσιακά. Αλλά ο Ρέμπραντ δεν ήταν ένας τυπικός καλλιτέχνης. Αντί να δημιουργήσει μια στατική σύνθεση, έδωσε στον πίνακα δράση και κίνηση. Έστησε τους άνδρες σαν να ετοιμάζονται για πορεία, με κάποιους να βρίσκονται στο προσκήνιο και άλλους να χάνονται στο σκοτάδι.
Όταν οι πελάτες είδαν το τελικό έργο, άρχισαν οι γκρίνιες. Κάποιοι που είχαν πληρώσει ακριβά, βρέθηκαν σχεδόν κρυμμένοι στη σκιά, ενώ άλλοι αναδείχθηκαν σε πρωταγωνιστές. Ο Ρέμπραντ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση σε δύο συγκεκριμένες φιγούρες στο κέντρο του πίνακα, αφήνοντας τους υπόλοιπους να “χαθούν” στο βάθος. Για όσους είχαν επενδύσει χρήματα για να είναι μέρος του έργου, αυτό δεν ήταν αποδεκτό.
Η δυσαρέσκεια ήταν τόσο έντονη που η πολιτοφυλακή δεν ξαναπαρήγγειλε έργο από τον Ρέμπραντ. Η φήμη του ως ζωγράφου άρχισε να φθίνει, και λίγα χρόνια αργότερα, τα οικονομικά του κατέρρευσαν. Το 1656 κήρυξε πτώχευση και είδε την περιουσία του – συμπεριλαμβανομένου του σπιτιού και της συλλογής του – να βγαίνει σε πλειστηριασμό.
Παρά τις αντιδράσεις των πελατών, το έργο, που έμεινε γνωστό ως “Νυχτερινή Περίπολος”, θεωρείται σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα αριστουργήματα της τέχνης. Ο Ρέμπραντ μπορεί να μην κέρδισε την επιδοκιμασία των πελατών του τότε, αλλά η καλλιτεχνική του ιδιοφυΐα επιβεβαιώθηκε αιώνες αργότερα.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
