Πόσα χρήματα πλήρωσε η βρετανική κυβέρνηση για να πάρει τα μάρμαρα του Παρθενώνα;
Τα μάρμαρα του Παρθενώνα αγοράστηκαν το 1816 από τη Βρετανία για μόλις 35.000 λίρες.
Όταν ο Λόρδος Έλγιν έφτασε στην Αθήνα το 1801, δεν υπήρχε κανένα σχέδιο για να πάρει μαζί του τα πιο διάσημα γλυπτά της Αρχαιότητας. Του είχαν δώσει άδεια να κάνει σχέδια και εκμαγεία, όχι να διαλύσει τον Παρθενώνα.
Μεταξύ 1801 και 1804, τα συνεργεία του άρχισαν να αποσπούν κομμάτια από τη ζωφόρο, τις μετόπες και τα αετώματα. Κανείς δεν τους εμπόδισε. Οι Οθωμανοί ήταν αδιάφοροι. Οι Αθηναίοι δεν μπορούσαν να αντιδράσουν. Ο Παρθενώνας διαμελιζόταν.
Η «συλλογή» δεν ήταν δωρεά ούτε κλοπή — ήταν επένδυση. Ο Έλγιν είχε δαπανήσει τεράστια ποσά για μεταφορές, συνεργεία, αρχιτέκτονες, και για να δωροδοκήσει Οθωμανούς αξιωματούχους. Όταν χρεοκόπησε, το μόνο που του έμενε ήταν να τα πουλήσει.
Το 1816, μετά από πολλές διαβουλεύσεις, η βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε να αγοράσει τα γλυπτά. Η ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο ήταν οριακή: 82 υπέρ, 80 κατά. Πολλοί βουλευτές θεωρούσαν ανήθικη την αγορά.
Το ποσό που κατέληξαν να του δώσουν ήταν 35.000 λίρες Αγγλίας. Σήμερα, αυτό ισοδυναμεί με περίπου 500.000 δολάρια. Για ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία του παγκόσμιου πολιτισμού, η τιμή ήταν γελοία.
Ο Έλγιν είχε ζητήσει πολύ περισσότερα. Αλλά η Βρετανία του έδωσε μόνο όσα χρειαζόταν για να καλύψει τα χρέη του. Τα μάρμαρα φυλάσσονται μέχρι σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο, που τα θεωρεί “νόμιμα αποκτηθέντα”.
Η Ελλάδα ζητά επιστροφή τους εδώ και δεκαετίες. Η Μελίνα Μερκούρη ξεκίνησε την παγκόσμια εκστρατεία το 1982. Οι Βρετανοί, όμως, επιμένουν. Λένε πως «τα έσωσαν». Και πως «τα πλήρωσαν». Για 35.000 λίρες.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
