Πόσο θα ζούσε μια γυναίκα του 2025 στην Αρχαία Αθήνα του 400 π.Χ.;
Αν υποβαλλόταν στις ίδιες κοινωνικές και βιολογικές συνθήκες των γυναικών της εποχής.
Αν μια σύγχρονη γυναίκα του 2025 μεταφερόταν ξαφνικά στην Αρχαία Αθήνα του 400 π.Χ., θα βίωνε μια ριζικά διαφορετική και ιδιαίτερα περιοριστική πραγματικότητα, τόσο κοινωνικά όσο και βιολογικά. Παρότι θα είχε πλεονεκτήματα στη φυσική υγεία, τη διατροφή και τη νοοτροπία, το προσδόκιμο ζωής της θα ήταν αισθητά χαμηλότερο σε σχέση με τη σύγχρονη εποχή.
Στην Κλασική Αθήνα, το μέσο προσδόκιμο ζωής για τις γυναίκες ήταν γύρω στα 35–40 έτη, κυρίως λόγω των υψηλών ποσοστών μητρικής θνησιμότητας, των λοιμώξεων, της έλλειψης ιατρικής γνώσης και των συχνών γεννήσεων. Η γυναίκα γεννούσε συχνά από την εφηβεία, χωρίς αναισθησία ή αποστείρωση. Ο κίνδυνος για θάνατο στη γέννα ήταν υπαρκτός σε κάθε εγκυμοσύνη.
Μια γυναίκα του 2025, με εντελώς διαφορετικές προσδοκίες ζωής, μόρφωσης και ελευθερίας, θα έπρεπε να προσαρμοστεί σε έναν κόσμο όπου δεν είχε δικαίωμα στην εκπαίδευση, στη δημόσια ζωή ή στην επιλογή συντρόφου. Θα περνούσε τον περισσότερο χρόνο της εντός του οίκου, αποκομμένη από την πολιτική και διανοητική ζωή της πόλης, καθώς η αθηναϊκή δημοκρατία εξαιρούσε πλήρως τις γυναίκες από το δημόσιο βήμα.
Αν κατάφερνε να αποφύγει τον γάμο από τα 13–15 και να μην αποκτήσει παιδιά (πράγμα απίθανο), θα μπορούσε να επιβιώσει περισσότερο, χάρη στην καλή της φυσική κατάσταση. Ωστόσο, το πιθανότερο είναι πως θα υποβαλλόταν στις ίδιες κοινωνικές και βιολογικές συνθήκες των γυναικών της εποχής. Χωρίς ιατρική φροντίδα, χωρίς δικαιώματα και με περιορισμένη κοινωνική ασφάλεια, η γυναίκα του 2025 στην Αθήνα του Περικλή θα θεωρούνταν «παράξενη» — και δύσκολα θα ζούσε πάνω από 40–45 χρόνια, ακόμη κι αν ήταν σωματικά υγιής.
Η σύγκρουση ανάμεσα στις μοντέρνες αξίες και τις αρχαίες αντιλήψεις για το φύλο θα ήταν ίσως πιο ανυπόφορη από κάθε άλλο πολιτισμικό σοκ. Για τη σύγχρονη γυναίκα, η Αθήνα του 400 π.Χ. δεν θα ήταν το λίκνο της δημοκρατίας, αλλά ένας ασφυκτικός κόσμος χωρίς φωνή.
Διαβάστε επίσης:
Σπαρτιάτης ή Αθηναίος; Πώς τους ξεχώριζες στο πεδίο της μάχης
Απέναντι στους βαρβάρους: Οι πιο τρομεροί εχθροί των Ελλήνων