Πρόλαβε να ελευθερώσει την Ύδρα αλλά τον σκότωσαν Έλληνες πριν τον σκοτώσουν οι Τούρκοι

Ο Αντώνης Οικονόμου γεννήθηκε στην Ύδρα το 1785, σε μια εποχή που το νησί έσφυζε από ναυτική δραστηριότητα και πλούτο. Από μικρός έζησε στη θάλασσα και σύντομα έγινε πλοίαρχος, ακολουθώντας το μονοπάτι των περισσότερων Υδραίων της εποχής. Το 1820, το ιστιοφόρο του ναυάγησε στο Γιβραλτάρ, οδηγώντας τον στην Κωνσταντινούπολη για να ναυπηγήσει νέο καράβι, αλλά εκεί τον περίμενε κάτι άλλο: η Φιλική Εταιρεία.

Στην Πόλη μυήθηκε στα μυστικά της Επανάστασης από τον Παπαφλέσσα. Παράτησε κάθε εμπορικό σχέδιο και αφοσιώθηκε ψυχή τε και σώματι στον σκοπό της ελευθερίας. Το 1821 γύρισε στην Ύδρα, αποφασισμένος να σηκώσει το λάβαρο της εξέγερσης. Οι πρόκριτοι όμως, οι πλούσιοι και ισχυροί άρχοντες του νησιού, φοβούνταν να ρισκάρουν τα συμφέροντά τους σε έναν αγώνα αβέβαιο.

Με τη βοήθεια Φιλικών από την Πελοπόννησο και χωρίς να ζητήσει άδεια από κανέναν, ο Οικονόμου κατέλαβε το λιμάνι στις 30 Μαρτίου 1821. Εκδίωξε τον επίσημο διοικητή Νικόλαο Κοκοβίλα, κήρυξε τη λαϊκή εξουσία και, δύο εβδομάδες αργότερα, στις 14 Απριλίου, ύψωσε επίσημα το λάβαρο της Επανάστασης στην Ύδρα, παρασύροντας τελικά και τους διστακτικούς προεστούς.

Η νίκη του όμως κράτησε λίγο. Οι πρόκριτοι, οι οποίοι ένιωσαν ταπεινωμένοι και περιθωριοποιημένοι, συνωμότησαν εναντίον του. Όταν οι ναύτες που τον στήριζαν είχαν φύγει με τα πλοία, βρήκαν την ευκαιρία να κινηθούν. Στις 22 Μαΐου 1821 συνελήφθη και οδηγήθηκε σε δίκη, αλλά συγγενείς του κατάφεραν να τον φυγαδεύσουν στην Πελοπόννησο.

Ο Οικονόμου βρήκε προσωρινό καταφύγιο στο Κρανίδι και στη συνέχεια στο μοναστήρι της Αγίας Βαρβάρας στη Ζαρούχλα. Όμως δεν έμεινε εκεί. Με δώδεκα παλικάρια και μία μεγαλοπρεπή σημαία ξεκίνησε για το Άργος, θέλοντας να παρουσιαστεί στην εθνοσυνέλευση και να συνεχίσει τον αγώνα. Αυτή η κίνηση τρόμαξε ακόμα περισσότερο τους αντιπάλους του.

Οι πρόκριτοι της Ύδρας, ανήσυχοι μήπως ο Οικονόμου ξανακερδίσει πολιτική δύναμη, έστειλαν άνδρες υπό τον οπλαρχηγό Ξύδη, που ανήκε στη δύναμη του Ανδρέα Λόντου, με εντολή να τον σκοτώσουν. Παρότι ο Κολοκοτρώνης προσπάθησε να τον προστατεύσει, στέλνοντας τον οπλαρχηγό Τσωκρή με 200 παλικάρια, οι δολοφόνοι πρόλαβαν.

Στις 16 Δεκεμβρίου 1821, κοντά στο Άργος, ο Αντώνης Οικονόμου δολοφονήθηκε από Έλληνες, πριν προλάβουν να τον βρουν οι Τούρκοι. Η Επανάσταση είχε ήδη θεμελιωθεί στην Ύδρα χάρη στο δικό του παράτολμο θάρρος, αλλά ο ίδιος έπεσε θύμα των εσωτερικών αντιπαλοτήτων.

Ο Σπυρίδων Τρικούπης, ιστορικός της εποχής, έγραψε ότι ο Οικονόμου, με το θάρρος και την αποφασιστικότητά του, “ανυψώθηκε υπεράνω της παντοδύναμης αριστοκρατίας και οδήγησε τον λαό στον αγώνα της ελευθερίας και της δόξας”. Αντίθετα, άλλοι ιστορικοί, όπως ο Δημήτριος Κριεζής, τον κατηγορούσαν για “ιδιοτέλεια και μέθη”, δικαιολογώντας έτσι την απομόνωσή του.

Πίσω από τον τραγικό του χαμό αποκαλύπτεται το σκληρό πρόσωπο της Ελληνικής Επανάστασης: δεν ήταν μόνο οι Τούρκοι ο εχθρός. Ήταν και οι εσωτερικές έριδες, οι προσωπικές φιλοδοξίες και οι ταξικές αντιθέσεις που στοίχισαν τη ζωή σε ανθρώπους σαν τον Αντώνη Οικονόμου.