Social Media: από εργαλεία δύναμης, αλγόριθμοι συμμόρφωσης

Ο κόσμος των social media έχει μετατραπεί σε έναν γιγαντιαίο ιστό όπου οι χρήστες προσπαθούν να διατηρήσουν την παρουσία τους, αλλά ταυτόχρονα γίνονται όλο και πιο εξαρτημένοι από αλγόριθμους που καθορίζουν το «παιχνίδι». Η ελευθερία της έκφρασης, που άλλοτε ήταν ο πυρήνας αυτών των πλατφορμών, μοιάζει να περιορίζεται από αόρατους κανόνες.

Κάθε φορά που ένας χρήστης κάνει ένα βήμα εκτός των “απαγορευμένων περιοχών”, βρίσκεται αντιμέτωπος με ποινές: «πάγωμα» λογαριασμού, αφαίρεση δημοσιεύσεων ή, στη χειρότερη περίπτωση, πλήρη απώλεια του προφίλ. Και όλα αυτά, χωρίς απαραίτητα να γνωρίζει ποια ήταν η ακριβής αιτία.

Οι αλγόριθμοι, που αρχικά δημιουργήθηκαν για να παρέχουν εξατομικευμένο περιεχόμενο και να ενισχύσουν την εμπειρία του χρήστη, πλέον λειτουργούν ως ανελέητοι «φύλακες». Οι χρήστες γίνονται έρμαια ενός συστήματος που προσαρμόζεται μόνο σε ό,τι θεωρεί “κατάλληλο”. Όταν δε συμμορφώνονται με τις γενικές οδηγίες – που συχνά δεν ανακοινώνονται ή είναι ασαφείς – οι συνέπειες είναι άμεσες και πολλές φορές καταστροφικές.

Αυτή η δυναμική πλήττει περισσότερο εκείνους που έχουν επενδύσει επαγγελματικά και προσωπικά στη διαδικτυακή τους παρουσία. Ένα προφίλ που μπορεί να χρειάστηκε χρόνια για να χτιστεί, μπορεί να χαθεί σε μια στιγμή. Οι μικρές επιχειρήσεις, οι influencers και οι δημιουργοί περιεχομένου, οι οποίοι βασίζονται σε αυτές τις πλατφόρμες για την επιβίωσή τους, βρίσκονται διαρκώς σε καθεστώς φόβου.

Ο αλγόριθμος δεν είναι απλά ένας “κανόνας”· είναι ένα σύστημα συμμόρφωσης. Επιβραβεύει την τυφλή υπακοή και τιμωρεί τη διαφορετικότητα, αφήνοντας τους χρήστες να νιώθουν περισσότερο σαν προϊόντα και λιγότερο σαν άνθρωποι.

Είναι καιρός να αναρωτηθούμε: Είμαστε ακόμα κύριοι της διαδικτυακής μας ταυτότητας ή την έχουμε παραδώσει ολοκληρωτικά στους αλγόριθμους;