Στο Παρίσι υπάρχει σταθμός Μετρό αφιερωμένος σε Έλληνα αγωνιστή του 1821, έχει το όνομά του

Στην καρδιά της πόλης του φωτός, ανάμεσα σε καμπυλωτούς δρόμους και αστικά τοπία με βαριά ιστορία, υπάρχει ένας σταθμός του παριζιάνικου μετρό με ένα όνομα που μοιάζει παράταιρο για τη Γαλλία: Botzaris. Όποιος γνωρίζει, καταλαβαίνει αμέσως. Όποιος δεν γνωρίζει, μπορεί να περάσει αδιάφορα. Κι όμως, αυτός ο σταθμός, με τις καμάρες και την ήσυχη ατμόσφαιρα, είναι αφιερωμένος σε έναν από τους πιο εμβληματικούς ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης: τον Μάρκο Μπότσαρη.

Ο σταθμός Botzaris βρίσκεται στο 19ο διαμέρισμα του Παρισιού, κοντά στο πράσινο πάρκο Buttes-Chaumont. Άνοιξε τις πύλες του στις 18 Ιανουαρίου 1911, σε μια εποχή που το Παρίσι γέμιζε υπόγειες γραμμές και ιστορίες. Το όνομα του σταθμού δεν είναι τυχαίο. Οι Γάλλοι είχαν ήδη δείξει, από τα πρώτα χρόνια της Επανάστασης του 1821, τον θαυμασμό τους για τον ελληνικό αγώνα. Ο Μάρκος Μπότσαρης, με τη θρυλική του αυταπάρνηση και τη γενναιότητα που έδειξε στην ιστορική νυχτερινή επίθεση στο Κεφαλόβρυσο, είχε γίνει γνωστός σε όλη την Ευρώπη ως το πρόσωπο που ενσάρκωνε τον νέο Λεωνίδα.

Η επιλογή του ονόματος για τον σταθμό δεν ήταν απλώς φόρος τιμής. Ήταν μια πράξη πολιτισμικής αναγνώρισης. Η Γαλλία του 19ου αιώνα είχε βαθιά φιλελληνικά αισθήματα. Οι ποιητές, οι διανοούμενοι και οι πολιτικοί της εποχής ένιωθαν ότι ο αγώνας των Ελλήνων ήταν συνέχεια του αρχαίου πολιτισμού που οι ίδιοι είχαν υιοθετήσει ως πνευματικό τους πρότυπο. Ο Μπότσαρης δεν θεωρήθηκε απλώς ένας πολεμιστής. Ήταν ο συμβολισμός της ελευθερίας, του ιδανικού πολίτη, του ήρωα που πολεμά και πεθαίνει για μια ιδέα. Αυτή η εικόνα χαράχτηκε στη συλλογική μνήμη της Ευρώπης και στο Παρίσι έγινε σταθμός.

Η ονοματοδοσία δεν ήταν μεμονωμένο γεγονός. Στην ίδια γειτονιά, οι δρόμοι και οι περιοχές έχουν ονόματα από την ελληνική ιστορία. Η rue Botzaris, όπου και η είσοδος του σταθμού, φέρει το ίδιο όνομα. Το 2016, η χαρακτηριστική είσοδος του σταθμού στο ύφος Guimard, ανακηρύχθηκε επίσημα ιστορικό μνημείο από το γαλλικό κράτος. Είναι μια λεπτομέρεια που δείχνει πόσο σημαντικός είναι αυτός ο σταθμός όχι μόνο συγκοινωνιακά, αλλά και πολιτισμικά. Σε μια πόλη που τιμά τις ρίζες της αλλά δεν ξεχνά και εκείνους που ενέπνευσαν τον αγώνα για ελευθερία πέρα από τα σύνορά της, ο Μπότσαρης παραμένει παρών.

Σήμερα, ο σταθμός Botzaris είναι μια ήσυχη γωνιά στο μεγάλο πλέγμα του παριζιάνικου μετρό. Δεν έχει τη φήμη του Concorde ή του Châtelet, αλλά κρύβει μέσα του μια ιστορία που ξεπερνά την αστική καθημερινότητα. Περισσότεροι από μισό εκατομμύριο επιβάτες τον χρησιμοποίησαν το 2020, εν μέσω πανδημίας. Ίσως λίγοι από αυτούς γνωρίζουν την καταγωγή του ονόματος. Μα όσοι Έλληνες τον διασχίζουν, νιώθουν κάτι να κινείται μέσα τους. Σαν να φωνάζει μια φωνή από τα βουνά του Σουλίου, από τα χαράματα στο Κεφαλόβρυσο, από μια εποχή που το όνομα δεν ήταν απλώς σημείο στον χάρτη, αλλά κραυγή μάχης.