MUST READ

Τα έργα του υπάρχουν σε Κρήτη, Αίγυπτο, Κύπρο και Άγιο Όρος. Αλλά δεν ξέρουμε ούτε πότε γεννήθηκε, ούτε πότε πέθανε, ούτε αν ήταν καν ζωγράφος.

Ζωγράφισε στην Κρήτη, την Αίγυπτο, το Σινά και την Κύπρο. Άφησε δεκάδες έργα και δεκάδες μυστήρια.
Τα έργα του υπάρχουν σε Κρήτη, Αίγυπτο, Κύπρο και Άγιο Όρος. Αλλά δεν ξέρουμε ούτε πότε γεννήθηκε, ούτε πότε πέθανε, ούτε αν ήταν καν ζωγράφος.

Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ποιος πραγματικά ήταν ο Ιωάννης Κορνάρος. Τα ίχνη του ξεκινούν από την Κρήτη του 18ου αιώνα και χάνονται ανάμεσα σε μοναστήρια, εικόνες χωρίς χρονολογία και υπογραφές που μοιάζουν να μη θέλουν να πουν την αλήθεια. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι γεννήθηκε γύρω στο 1745, απλώς επειδή το 1770 υπέγραψε ένα έργο δηλώνοντας ότι είναι 25 ετών. Πέρα από αυτό, σιωπή. Ούτε γονείς, ούτε μέρος γέννησης, ούτε σπουδές, ούτε βέβαιος τόπος θανάτου.

Τον συναντάμε στο Σινά, στη μονή της Αγίας Αικατερίνης, να επεμβαίνει πάνω σε παλιές εικόνες. Άλλες φορές προσθέτει λεπτομέρειες, άλλες αλλάζει τις ημερομηνίες, και σε κάποιες διαγράφει ή διορθώνει ονόματα άλλων καλλιτεχνών. Δεν ξέρουμε αν το έκανε από αλαζονεία, από άγνοια, ή αν του είχε ανατεθεί συντηρητικό έργο. Το σίγουρο είναι ότι άφησε ίχνος ισχυρό. Όχι τόσο με το όνομά του, αλλά με την αισθητική του παρέμβαση. Ένα ιδιαίτερο υβρίδιο βυζαντινού, φραγκολεβαντίνικου και σχεδόν λαϊκού ύφους.

Από το 1787 και μετά, βρίσκεται στην Κύπρο. Μέσα σε 25 χρόνια ζωγραφίζει σε μονές, ναούς, σπίτια και εργαστήρια. Οι εικόνες του κοσμούν τη Λευκωσία, τη Λάρνακα, τη Λεμεσό, τα Πάνω Πλάτρες, τις Κέδαρες της Πάφου. Ζωγραφίζει την Παναγία, τον Ιησού, τους αποστόλους, ακόμα και επεισόδια από την Καινή Διαθήκη που δεν απεικονίζονταν συχνά. Δημιουργεί και μικρογραφίες – μία τουλάχιστον σε σιναϊτικό κώδικα του 1784. Όλα αυτά εν μέσω Οθωμανικής διοίκησης, σε ένα νησί που τότε δεν παρείχε ούτε ασφάλεια, ούτε πλούτο.

Στον Άθω έχει αφήσει ένα πολύτιμο κώδικα του 1783 στη Μονή Αγίου Παύλου. Στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, δύο από τις εικόνες του σώζονται στη Μονή Αγίου Σάββα. Στην Κρήτη, σώζονται πρώιμα έργα του ήδη από το 1765. Στο Μουσείο του Ζάγκρεμπ, υπάρχει μία Γέννηση του Χριστού που του αποδίδεται. Το εντυπωσιακό είναι πως σε πολλές περιπτώσεις, οι χρονολογίες και οι υπογραφές στις εικόνες διαφέρουν, αφήνοντας υποψίες ότι δεν ήθελε να ξέρει κανείς ούτε τι έκανε, ούτε πότε το έκανε.

Οι μαθητές του, πάντως, υπήρχαν. Μια εικόνα της Αγίας Παρασκευής στη Λευκωσία, το 1806, φέρει την υπογραφή «χειρ των μαθητών Κορνάρου». Άρα δεν ήταν περιθωριακός. Είχε γύρω του κύκλο. Είχε αναγνώριση. Είχε επιρροή. Και όμως, ακόμη και η ημερομηνία θανάτου του παραμένει άγνωστη. Το μόνο που ξέρουμε είναι ότι το 1821 –σύμφωνα με ένα έγγραφο του 19ου αιώνα– ζούσε ακόμη. Και τότε σβήνει το ίχνος του.

Δεν γνωρίζουμε αν ήταν πραγματικός καλόγερος ή απλώς δούλευε σε μονές. Δεν ξέρουμε αν έμαθε κάπου ζωγραφική ή ήταν αυτοδίδακτος. Δεν είμαστε καν σίγουροι αν όλες οι εικόνες που του αποδίδονται είναι δικές του. Το μόνο βέβαιο είναι πως, παρά την ανωνυμία και τη φθορά του χρόνου, το χέρι του Ιωάννη Κορνάρου συνεχίζει να φαίνεται σε εικονοστάσια, μοναστήρια, ναούς και μουσεία σε τρεις χώρες, δύο ηπείρους και τέσσερις αιώνες.

Γρηγόρης Κεντητός

Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.

Εγγραφείτε στα Σελίδα του του Sportime στην πλατφόρμα των Google news για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
Must Read: Σαν σήμερα 11 Φεβρουαρίου: Η μέρα που ο Τζόρνταν επέστρεψε και άλλαξε ξανά το παιχνίδι

Σαν σήμερα 11 Φεβρουαρίου: Η μέρα που ο Τζόρνταν επέστρεψε και άλλαξε ξανά το παιχνίδι

Η επιστροφή του Τζόρνταν άλλαξε ξανά το παιχνίδι, με μια ανακοίνωση που έγραψε ιστορία και γύρισε ολόκληρο το ΝΒΑ ανάποδα.

Must Read
Must Read: Τριζόνια : που βρίσκεται το νησί που παραλίγο να αγοράσει ο Ωνάσης. Πως θα πάτε εκεί απο Αθήνα και απο Θεσσαλονίκη

Τριζόνια : που βρίσκεται το νησί που παραλίγο να αγοράσει ο Ωνάσης. Πως θα πάτε εκεί απο Αθήνα και απο Θεσσαλονίκη

Πού βρίσκεται το νησί Τριζόνια και πώς θα πάτε εκεί από Αθήνα και Θεσσαλονίκη με απλές οδηγίες

Must Read
Must Read: Σαν σήμερα 10 Φεβρουαρίου: Η βραδιά που άναψε η φλόγα στο Τορίνο και η Ελλάδα μπήκε ξανά στο χειμερινό κάδρο

Σαν σήμερα 10 Φεβρουαρίου: Η βραδιά που άναψε η φλόγα στο Τορίνο και η Ελλάδα μπήκε ξανά στο χειμερινό κάδρο

Σαν σήμερα το Τορίνο άνοιξε τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς, με την Ελλάδα παρούσα στην παρέλαση και τη φλόγα να δίνει το σύνθημα.

Must Read
Must Read: Τον έβαλαν στα 26 του στις ίδιες εκθέσεις με τον Πόλοκ. Ο Έλληνας που έγινε κομμάτι της αμερικανικής ζωγραφικής πριν τον μάθει η Ελλάδα

Τον έβαλαν στα 26 του στις ίδιες εκθέσεις με τον Πόλοκ. Ο Έλληνας που έγινε κομμάτι της αμερικανικής ζωγραφικής πριν τον μάθει η Ελλάδα

Στα 26 του ο Θεόδωρος Στάμος εκθέτει δίπλα στον Τζάκσον Πόλοκ και μπαίνει στον πυρήνα της αμερικανικής ζωγραφικής, χρόνια πριν αναγνωριστεί στην Ελλάδα.

Must Read
ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ: Σαν σήμερα 9 Φεβρουαρίου: Παναθηναϊκός – Άρης ο τελικός που έμεινε αξέχαστος!

Σαν σήμερα 9 Φεβρουαρίου: Παναθηναϊκός – Άρης ο τελικός που έμεινε αξέχαστος!

Σαν σήμερα 9 Φεβρουαρίου ο τελικός Κυπέλλου στο Ηράκλειο έγραψε ιστορία, με καθαρό μήνυμα ισχύος και τρόπαιο.

ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ
Must Read: Βγήκε όπλο στο γήπεδο του Αιγάλεω

Βγήκε όπλο στο γήπεδο του Αιγάλεω

Και ξαφνικά στους πανηγυρισμούς φαίνεται ξεκάθαρα το όπλο και ακούγονται οι πυροβολισμοί στον αέρα.

Must Read
ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ: Σαν σήμερα 8 Φεβρουαρίου: Η Θύρα 7 που άλλαξε για πάντα το ελληνικό γήπεδο

Σαν σήμερα 8 Φεβρουαρίου: Η Θύρα 7 που άλλαξε για πάντα το ελληνικό γήπεδο

Σαν σήμερα 8 Φεβρουαρίου 1981: Η χαρά ενός αγώνα έγινε εθνικό πένθος, αφήνοντας 21 ζωές και μνήμη που δεν σβήνει σε κάθε γήπεδο.

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ
Must Read: Τι είναι αυτό το μαύρο πράγμα στα χέρια των αθλητών στο επί κοντώ

Τι είναι αυτό το μαύρο πράγμα στα χέρια των αθλητών στο επί κοντώ

Στο επί κοντώ οι λεπτομέρειες παίζουν τεράστιο ρόλο.. Τι είναι όμως αυτό το μαύρο πράγμα που βάζουν οι αθλητές στα χέρια τους;

Must Read
Must Read: Σαν σήμερα 7 Φεβρουαρίου 1984: Ο θρίαμβος της Εθνικής στο Χάμπντεν Παρκ

Σαν σήμερα 7 Φεβρουαρίου 1984: Ο θρίαμβος της Εθνικής στο Χάμπντεν Παρκ

Σαν σήμερα, το 1984 η Ελλάδα διέλυσε τη Σκωτία 3-0 στο Χάμπντεν Παρκ γράφοντας μια από τις μεγαλύτερες νίκες της ιστορίας της.

Must Read