The Lazarus Reflex: Το ανατριχιαστικό αντανακλαστικό

Το φαινόμενο του Λαζάρου (Lazarus sign) είναι ένα σπάνιο και εντυπωσιακό νευρολογικό αντανακλαστικό που μπορεί να παρατηρηθεί σε ασθενείς που έχουν υποστεί εγκεφαλικό θάνατο. Παρά το γεγονός ότι ο εγκέφαλος έχει πάψει να λειτουργεί, το σώμα μπορεί να εκδηλώσει ακούσιες κινήσεις, δημιουργώντας μια ψευδαίσθηση ότι ο ασθενής προσπαθεί να επανέλθει στη ζωή.

Η πιο χαρακτηριστική εκδήλωση του φαινομένου είναι η αργή ανύψωση των χεριών προς το στήθος, σε μια στάση που θυμίζει αιγυπτιακή μούμια. Αυτή η κίνηση μπορεί να τρομάξει όσους δεν γνωρίζουν ότι πρόκειται για μια ανεξάρτητη λειτουργία του νωτιαίου μυελού και όχι ένδειξη ζωής ή συνείδησης. Ο εγκέφαλος του ασθενούς δεν ελέγχει αυτές τις κινήσεις – ο νωτιαίος μυελός εξακολουθεί να μεταδίδει ηλεκτρικά σήματα, επιτρέποντας σε συγκεκριμένους μύες να αντιδρούν σε εξωτερικά ερεθίσματα.

Το όνομα του φαινομένου προέρχεται από την ιστορία του Λαζάρου, ο οποίος, σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, αναστήθηκε από τον Ιησού τέσσερις ημέρες μετά τον θάνατό του. Παρόλο που το φαινόμενο έχει παρατηρηθεί και καταγραφεί σε κλινικές μελέτες, εξακολουθεί να εκπλήσσει και να προκαλεί σύγχυση ακόμα και σε επαγγελματίες υγείας.

Το φαινόμενο του Λαζάρου δεν είναι ένδειξη ζωής, ούτε σημαίνει ότι ένας ασθενής μπορεί να ανακάμψει από τον εγκεφαλικό θάνατο. Ωστόσο, αποτελεί υπενθύμιση για τη σύνθετη φύση του ανθρώπινου σώματος και για το γεγονός ότι ορισμένες λειτουργίες μπορούν να παραμείνουν ενεργές ακόμη και όταν η ζωή έχει επισήμως χαθεί.