Τι είναι η Ανακύκλωση των Πολιτευμάτων – Η απίστευτη ανάλυση πριν 2.000 χρόνια που θυμίζει το σήμερα

Μπορεί ένα πολιτικό σύστημα να διαρκέσει για πάντα; Μπορεί μια κοινωνία να σταθεροποιηθεί, να βρει τη «χρυσή ισορροπία» και να μείνει εκεί για πάντα; Ο Πολύβιος, ένας από τους σπουδαιότερους ιστορικούς της αρχαιότητας, είχε ήδη δώσει την απάντηση πριν από 2.000 χρόνια: Όχι, δεν μπορεί.

Σύμφωνα με τη θεωρία του, την Ανακύκλωση των Πολιτευμάτων (Anacyclosis), κάθε μορφή εξουσίας γεννιέται, ακμάζει, διαφθείρεται και τελικά καταρρέει, δίνοντας τη θέση της σε μια νέα. Και αυτό συμβαίνει ξανά και ξανά, χωρίς τέλος.

Ο κύκλος της εξουσίας

Ο Πολύβιος περιέγραψε πώς τα πολιτεύματα εναλλάσσονται με τρόπο σχεδόν νομοτελειακό. Ο κύκλος ξεκινά από έναν ικανό ηγέτη (Μοναρχία), αλλά όσο περνά ο καιρός, η εξουσία του γίνεται τυραννική. Ο λαός εξεγείρεται και εγκαθιστά μια ομάδα «αρίστων» (Αριστοκρατία), που όμως σταδιακά μετατρέπεται σε ολιγαρχία.

Όταν η ολιγαρχία διαφθαρεί και καταπιέσει τους πολίτες, έρχεται η ώρα της Δημοκρατίας. Όμως η δημοκρατία, αν αφεθεί ανεξέλεγκτη, γλιστράει προς την οχλοκρατία – εκεί όπου κυβερνά ο όχλος, οι δημαγωγοί και η αναρχία. Και όταν αυτό το χάος γίνει αφόρητο, οι πολίτες ζητούν ξανά έναν ισχυρό ηγέτη να επιβάλει τάξη, και έτσι ο κύκλος αρχίζει από την αρχή.

Μήπως ζούμε ξανά αυτόν τον κύκλο;

Η ανάλυση του Πολύβιου δεν είναι απλώς μια θεωρία του παρελθόντος. Αν κοιτάξουμε γύρω μας, θα δούμε πόσο οικεία ακούγονται όλα αυτά. Δυσπιστία απέναντι στις κυβερνήσεις, κρίση στα πολιτικά συστήματα, άνοδος δημαγωγών, λαϊκή οργή – όλα μοιάζουν βγαλμένα από το ίδιο μοτίβο που περιέγραψε πριν από δύο χιλιετίες.

Από την πτώση της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας μέχρι τη σύγχρονη αστάθεια πολλών χωρών, η θεωρία της Ανακύκλωσης των Πολιτευμάτων φαίνεται να επαληθεύεται ξανά και ξανά.