Τι είναι το φαινόμενο του παρμπρίζ, που τρομάζει τους επιστήμονες περισσότερο από την κλιματική αλλαγή

Υπάρχουν πράγματα που αλλάζουν τόσο αργά, ώστε δεν τα καταλαβαίνεις αν δεν σταθείς να τα κοιτάξεις με προσοχή. Ένα από αυτά είναι το παρμπρίζ σου. Αν έχεις οδηγήσει παλιότερα μεγάλες αποστάσεις, θυμάσαι πόσα έντομα κολλούσαν πάνω του. Τώρα, το γυαλί παραμένει σχεδόν καθαρό. Κι όμως, αυτό που μοιάζει σαν ευκολία είναι σημάδι οικολογικής καταστροφής. Το ονομάζουν «φαινόμενο του παρμπρίζ».

Πρώτη φορά παρατηρήθηκε από απλούς ανθρώπους. Οδηγοί, γεωργοί, ταξιδιώτες. Όλοι ένιωθαν ότι «πια δεν έχει τόσα έντομα». Το 2017, μια μεγάλη επιστημονική μελέτη στη Γερμανία το επιβεβαίωσε: μέσα σε 27 χρόνια, ο αριθμός των ιπτάμενων εντόμων σε προστατευόμενες περιοχές είχε μειωθεί κατά πάνω από 75%. Και οι επιστήμονες τρόμαξαν. Γιατί τα έντομα δεν είναι απλώς ενοχλητικά πλάσματα — είναι οι εργάτες του κόσμου.

Η μαζική μείωση των εντόμων δεν σημαίνει απλώς λιγότερες μύγες. Σημαίνει λιγότερα φυτά που γονιμοποιούνται, λιγότερη τροφή για τα πουλιά, τις νυχτερίδες, τα ψάρια. Σημαίνει διακοπή στην αλυσίδα της ζωής. Σημαίνει, όπως το έθεσαν κάποιοι βιολόγοι, «σιωπηλή άνοιξη». Μια άνοιξη χωρίς βόμβους, χωρίς πεταλούδες, χωρίς ζωή.

Αιτίες υπάρχουν πολλές: τα εντομοκτόνα της εντατικής γεωργίας, η καταστροφή των φυσικών περιοχών, η κλιματική αλλαγή, η φωτορύπανση, τα πλαστικά, ακόμη και ο θόρυβος. Ο συνδυασμός τους δημιουργεί έναν αόρατο εχθρό. Κανένας δεν τον βλέπει, αλλά όλα πεθαίνουν σιγά σιγά.

Το φαινόμενο του παρμπρίζ είναι τρομακτικό γιατί είναι ήσυχο. Δεν έχει καταστροφές, πλημμύρες ή πυρκαγιές. Δεν φαίνεται στις ειδήσεις. Είναι μια αργή, μόνιμη απουσία. Ένα γυάλινο παράθυρο που δεν λερώνεται πια. Και πίσω του, ένας κόσμος που αδειάζει χωρίς να φωνάζει.