Τι ήταν η Αστυνομία Πόλεων και η Χωροφυλακή που πριν από 41 χρόνια ενώθηκαν και έγιναν η Ελληνική Αστυνομία

Την 1η Οκτωβρίου 1984 στις δώδεκα το μεσημέρι δύο ξεχωριστά σώματα, η Αστυνομία Πόλεων και η Χωροφυλακή, έγιναν ΕΛ.ΑΣ.. Δεν άλλαξε μόνο το σήμα. Άλλαξε ο τρόπος που το κράτος έβλεπε την αστυνόμευση.

Η Αστυνομία Πόλεων είχε γεννηθεί το 1920. Μπήκε πρώτα στην Κέρκυρα, μετά στην Πάτρα, τον Πειραιά και την Αθήνα. Ήταν η υπηρεσία της πόλης, του φαναριού, της λαϊκής, της διπλοπαρκαρισμένης γωνίας. Πιο «πολιτική» στην οργάνωση, με δικό της αρχηγείο και σχολές, γύρω στις 10 με 12 χιλιάδες προσωπικό. Η Θεσσαλονίκη δεν μπήκε ποτέ στο σχήμα αυτό. Έμεινε στη Χωροφυλακή για λόγους συνόρων και ισορροπιών της εποχής. Έτσι μοιράστηκε ο χάρτης. Οι μεγάλες πόλεις στη μία πλευρά, όλη η υπόλοιπη χώρα στην άλλη.

Στα χρόνια της Κατοχής γράφτηκαν δύσκολες γραμμές. Το Μηχανοκίνητο Τμήμα με τον Νικόλαο Μπουραντά έγινε συνώνυμο σκληρότητας. Από την άλλη, ο Άγγελος Έβερτ συνδέθηκε με διασώσεις Ελλήνων Εβραίων. Η ιστορία δεν είναι επίπεδη. Έχει αντιφάσεις και πρόσωπα. Η καθημερινότητα είχε υπηρεσίες που αναγνωρίζουμε ακόμη. Τροχαία, Αγορανομία, Αλλοδαπών, Εγκληματολογικά. Εικόνες εποχής. Περιπολικά Ford, Chevrolet, Datsun, Volvo, μοτοσικλέτες Harley, Honda, Yamaha. Και τα χρώματα στα διακριτικά. Πράσινο Αθήνα, ερυθρό Πειραιάς, πορτοκαλί Πάτρα, κυανό Κέρκυρα.

Η Χωροφυλακή είναι παλιότερη ιστορία. Συστάθηκε την 1η Ιουνίου 1833 και για 150 χρόνια ήταν το βασικό σώμα ασφαλείας. Στρατιωτική πειθαρχία, αποστολή σε όλη την επικράτεια εκτός από τις πόλεις της Πόλεων. Μέχρι το 1951 αστυνόμευε και το προσωπικό του στρατού. Φύλαγε δικαστήρια, υψηλά πρόσωπα, έκανε την αγροτική αστυνόμευση. Πολέμησε όπου πολέμησε και το κράτος. Από το 1897 μέχρι το 1949. Μετά ήρθε ο Ψυχρός Πόλεμος. Η Χωροφυλακή έγινε το σκληρό εργαλείο της αντικομμουνιστικής πολιτικής. Γεννήθηκε η φράση ο φόβος του χωροφύλακα και έμεινε. Μαζί της και γεγονότα που πλήγωσαν. Οι αρχές της είναι κι αυτές κομμάτι της αφήγησης. Πρώτος αρχηγός ο Γάλλος φιλέλληνας Φραγκίσκος Γκραγιάρ. Τελευταίος ο Μανώλης Μπριλλάκης, που πέρασε στην ενιαία ΕΛ.ΑΣ. ως συναρχηγός. Το 1969 άλλαξε ονομασία σε Ελληνική Χωροφυλακή και πήρε ως έμβλημα τη βοιωτική ασπίδα.

Στην πράξη, για δεκαετίες είχαμε δύο κόσμους. Διπλά αρχηγεία, διπλές διαδικασίες, διαφορετική κουλτούρα. Συνεργάζονταν σε βαριές υποθέσεις, αλλά ο κανόνας ήταν η παράλληλη πορεία. Μετά τη Μεταπολίτευση ωρίμασε η ιδέα ότι η αστυνόμευση χρειάζεται ενιαίο πλαίσιο, περισσότερη διαφάνεια, κοινή εκπαίδευση.

Ο Νόμος 1481 έκανε το βήμα. 1 Οκτωβρίου 1984, ώρα δώδεκα. Η Αστυνομία Πόλεων και η Χωροφυλακή γίνονται Ελληνική Αστυνομία. Δεν διαγράφηκε τίποτα. Ενώθηκαν μνήμες και πρακτικές, φως και σκιά, για να στηθεί ένας οργανισμός με πιο καθαρές γραμμές.

Σαρανταένα χρόνια μετά, αυτό που μένει είναι το απλό. Οι πόλεις θέλουν παρουσία, σεβασμό, λογοδοσία. Η ύπαιθρος θέλει σιγουριά. Και πίσω από κάθε σήμα υπάρχει άνθρωπος. Με ευθύνη, με εξουσία, με ανάγκη να ακούει.

Δείτε το video της Ελληνικής Αστυνομίας