Τι σχέση έχει η μαιευτική του Σωκράτη με τη μαιευτική που γεννάμε;
Όπως η μαία δεν γεννά το παιδί αλλά βοηθά στη διαδικασία, έτσι και ο Σωκράτης δεν δίδασκε γνώση αλλά οδηγούσε τους μαθητές του να "γεννήσουν" τη δική τους αλήθεια.
Σε ένα γεμάτο κόσμο από ιδέες, γνώση και φιλοσοφία, υπάρχει μια έννοια που συνδέει δύο φαινομενικά άσχετες διαδικασίες: τη γέννηση της σκέψης και τη γέννηση της ζωής. Ο Σωκράτης, ο πατέρας της δυτικής φιλοσοφίας, έλεγε πως δεν δίδασκε γνώση, αλλά βοηθούσε τους ανθρώπους να τη βρουν μέσα τους – ακριβώς όπως μια μαία βοηθά μια μητέρα να γεννήσει το παιδί της. Η μαιευτική μέθοδος του Σωκράτη δεν είχε σχέση με την ιατρική, αλλά με την τέχνη της σκέψης.
Ο ίδιος είχε προσωπική σύνδεση με τον όρο, αφού η μητέρα του, Φαιναρέτη, ήταν μαία. Έτσι, ο φιλόσοφος βρήκε την τέλεια μεταφορά για τη δική του προσέγγιση στη διδασκαλία: όπως η μαία δεν γεννά η ίδια το παιδί, αλλά βοηθά τη μητέρα στη διαδικασία, έτσι και εκείνος δεν εμφύτευε γνώσεις στους μαθητές του, αλλά τους βοηθούσε να “γεννήσουν” τις αλήθειες που κρύβονταν μέσα τους. Αυτό το έκανε μέσω διαλόγου, θέτοντας συνεχώς ερωτήσεις, αναγκάζοντας τους συνομιλητές του να σκεφτούν βαθύτερα, να αμφισβητήσουν όσα θεωρούσαν δεδομένα και τελικά να ανακαλύψουν μόνοι τους την αλήθεια.
Στην πραγματική, ιατρική μαιευτική, η διαδικασία είναι εξίσου σημαντική και βαθιά συμβολική. Ένας τοκετός δεν είναι απλώς μια βιολογική διαδικασία, αλλά μια δύσκολη, απαιτητική και συγκλονιστική εμπειρία που οδηγεί στη δημιουργία νέας ζωής. Η μαία ή ο μαιευτήρας δεν “δημιουργεί” το παιδί, αλλά καθοδηγεί, στηρίζει και διευκολύνει τη διαδικασία, ακριβώς όπως έκανε ο Σωκράτης με τις ιδέες.
Αν το καλοσκεφτεί κανείς, η φιλοσοφία και η ιατρική συναντιούνται σε αυτή τη λέξη. Και στις δύο περιπτώσεις, η “γέννηση” απαιτεί κόπο, δυσκολία, αμφισβήτηση, αλλά και τελικά φέρνει κάτι καινούργιο στο φως.