Το 1987 το Ελληνικό ναυτικό έφτιαξε μια τριήρη, το αρχαίο πολεμικό πλοίο

Το 1987, το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό κατάφερε κάτι μοναδικό στον κόσμο. Έφερε στη ζωή ένα πλοίο από τα βάθη της ιστορίας, ένα πολεμικό σκάφος που είχε κυριαρχήσει στις θάλασσες της αρχαιότητας και είχε γράψει με χρυσά γράμματα το όνομά του στη ναυτική ιστορία: την τριήρη. Η κατασκευή της “ΟΛΥΜΠΙΑΣ”, ενός πλήρως λειτουργικού αντιγράφου μιας αρχαίας αθηναϊκής τριήρους, ήταν ένα πρωτοφανές εγχείρημα, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για ολόκληρη την παγκόσμια ναυπηγική και στρατιωτική ιστορία.

Γιατί κατασκευάστηκε η τριήρης “ΟΛΥΜΠΙΑΣ”;

Η τριήρης ήταν το πιο εξελιγμένο πολεμικό πλοίο της κλασικής αρχαιότητας. Ήταν το όπλο με το οποίο οι αρχαίοι Έλληνες, και κυρίως οι Αθηναίοι, κατάφεραν να κυριαρχήσουν στις θάλασσες και να νικήσουν στις πιο κρίσιμες ναυμαχίες, όπως αυτή της Σαλαμίνας το 480 π.Χ..

Όμως, παρά τη σημασία της, καμία αρχαία τριήρης δεν είχε διασωθεί, ούτε υπήρχε κάποιο πλήρες αρχαιολογικό εύρημα που να αποκαλύπτει το ακριβές της σχέδιο. Για αιώνες, οι ιστορικοί και οι ναυπηγοί προσπαθούσαν να κατανοήσουν πώς ακριβώς λειτουργούσε αυτό το πλοίο, ποιες ήταν οι πραγματικές του διαστάσεις και αν όντως μπορούσε να επιτύχει τις θρυλικές του επιδόσεις.

Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα ήρθε το 1987, όταν το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, με βάση αρχαία συγγράμματα, αναπαραστάσεις σε αγγεία και αναφορές σε ιστορικά κείμενα, αποφάσισε να αναδημιουργήσει μια τριήρη και να δοκιμάσει τις δυνατότητές της στα νερά του Αιγαίου.

Η ναυπήγηση της “ΟΛΥΜΠΙΑΣ”

Η κατασκευή ξεκίνησε το 1985 στο ναυπηγείο του Δ. Τζακάκου στο Κερατσίνι. Για να πετύχουν το πιο αυθεντικό αποτέλεσμα, οι ναυπηγοί χρησιμοποίησαν παραδοσιακές τεχνικές και μόνο ξύλο, όπως γινόταν στην αρχαιότητα.

Το σκάφος είχε μήκος 36,90 μέτρα, πλάτος 5,50 μέτρα και βύθισμα 1,25 μέτρα, ενώ το εκτόπισμά του ήταν 70 τόνοι. Για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε ξυλεία Iroko για την καρίνα, Oregon Pine για το περίβλημα και Virginia Oak για τους νομείς. Συνολικά, χρησιμοποιήθηκαν 20.000 ξύλινες σφήνες και 17.000 ορειχάλκινα καρφιά, ενώ το έμβολό του ήταν κατασκευασμένο από χυτό ορείχαλκο βάρους 200 κιλών.

Το πλοίο είχε 170 θέσεις για κωπηλάτες, οι οποίοι κάθονταν σε τρία επίπεδα – ακριβώς όπως στις αρχαίες τριήρεις. Επιπλέον, διέθετε δύο ιστούς με τετράγωνα πανιά, που του επέτρεπαν να κινείται και με τον άνεμο, όπως συνέβαινε στην αρχαιότητα.

Οι πρώτες δοκιμές και τα εκπληκτικά αποτελέσματα

Το καλοκαίρι του 1987, η “ΟΛΥΜΠΙΑΣ” καθελκύστηκε στα νερά του Σαρωνικού και άρχισε τις πρώτες της δοκιμές. Τα αποτελέσματα ξεπέρασαν κάθε προσδοκία:

Έφτασε ταχύτητα 9 κόμβων, επιβεβαιώνοντας τις περιγραφές αρχαίων ιστορικών.

Μπορούσε να πλεύσει για ώρες με 4 κόμβους χρησιμοποιώντας μόνο τον μισό αριθμό κωπηλατών, αποδεικνύοντας ότι ήταν ένα εξαιρετικά αποδοτικό σκάφος.

Εκτέλεσε στροφή 180° σε μόλις 1 λεπτό, σε απόσταση μικρότερη των 2,5 μηκών του πλοίου, δείχνοντας απίστευτη ευελιξία.

Οι κωπηλάτες, ακόμα και χωρίς ιδιαίτερη εκπαίδευση, κατάφεραν να συγχρονιστούν πλήρως σε μόλις δύο εβδομάδες, αποδεικνύοντας την προηγμένη σχεδίαση του πλοίου.

Αυτές οι επιδόσεις έλυσαν πολλά ερωτήματα που απασχολούσαν τους ιστορικούς για αιώνες και επιβεβαίωσαν ότι η τριήρης ήταν πραγματικά το απόλυτο όπλο της αρχαιότητας.

Από τις δοκιμές στην ιστορία: η “ΟΛΥΜΠΙΑΣ” σήμερα

Από το 1987 μέχρι σήμερα, η “ΟΛΥΜΠΙΑΣ” έχει λάβει μέρος σε δεκάδες εκδηλώσεις, όπως:

Μεταφορά της Ολυμπιακής Φλόγας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1989 και του 2004.

Συμμετοχή στους εορτασμούς των 2.500 ετών της Δημοκρατίας στο Λονδίνο το 1993.

Εκπαιδευτικοί πλόες στον Αργοσαρωνικό, δίνοντας την ευκαιρία σε πολίτες να ζήσουν την εμπειρία της κωπηλασίας σε ένα αρχαίο πολεμικό πλοίο.

Σήμερα, η “ΟΛΥΜΠΙΑΣ” βρίσκεται στο Πάρκο Ναυτικής Παράδοσης στον Φλοίσβο του Παλαιού Φαλήρου, όπου μπορεί να την επισκεφθεί το κοινό και να θαυμάσει το μοναδικό σωζόμενο αντίγραφο αρχαίας τριήρους στον κόσμο.