Το χωριό στην Άρτα που πλήρωνε τους Βενετούς για να το προστατεύουν από πειρατές

Το Ψαθοτόπι σήμερα είναι ένα μικρό χωριό της Άρτας, σχεδόν αθέατο στο πέρασμα του χρόνου, αλλά στα τέλη του 17ου αιώνα έπαιζε ένα παράξενο διπλωματικό παιχνίδι. Οι κάτοικοί του, λίγες δεκάδες οικογένειες τότε, αποφάσισαν να πληρώνουν φόρο στους Βενετούς, όχι για να εμπορεύονται, αλλά για να τους προστατεύουν από τους πειρατές που λυμαίνονταν την περιοχή.

Το έτος ήταν 1697. Τα αρχεία της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας αναφέρουν ρητά ότι το Ψαθοτόπι, όπως και άλλα χωριά της Άρτας, πλήρωναν για «ασφάλεια» από θαλάσσιες επιδρομές. Οι πειρατές της εποχής, που έβγαιναν στον Αμβρακικό με στόχο τις γεωργικές αποθήκες και τις γυναίκες των χωρικών, είχαν γίνει απειλή μόνιμη. Η συμφωνία με τους Βενετούς λειτουργούσε σαν ιδιωτικό συμβόλαιο ασφαλείας: προστασία έναντι φόρου.

Η παλαιά ονομασία του χωριού ήταν «Αλή Μπέη», και η θέση του κοντά στη θάλασσα, με μόλις 6 μέτρα υψόμετρο και δίπλα στη γραμμή του Λούρου, το καθιστούσε εύκολο στόχο. Οι κάτοικοι δεν μπορούσαν να βασιστούν στους Οθωμανούς. Κι έτσι στράφηκαν προς τη δύναμη που τότε όριζε τις ναυτικές ισορροπίες στην περιοχή: τη Βενετία. Ήταν ίσως από τις πρώτες περιπτώσεις «συμβολαίου ασφαλείας» με ευρωπαϊκή δύναμη μέσα στην επικράτεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, το χωριό έχασε τη στρατηγική του σημασία και μειώθηκε σε πληθυσμό. Όμως εκείνη η εποχή έμεινε στη μνήμη. Σαν χωριό που, για να μην καεί και λεηλατηθεί, δεν έστειλε πολεμιστές στα βουνά, αλλά συμφώνησε με τη Γαληνοτάτη Δημοκρατία. Ίσως οι πρόγονοι των κατοίκων δεν ήταν ούτε επαναστάτες ούτε πειρατές. Ήταν διπλωμάτες.