Το φοβερό Flying Wedge που παραλίγο να καταργήσει το αμερικανικό ποδόσφαιρο
Ο σχηματισμός Flying Wedge στο ποδόσφαιρο του 1905 σκότωσε παίκτες, τραυμάτισε δεκάδες και ανάγκασε τον Ρούζβελτ να σώσει το άθλημα με απειλές και ριζικές αλλαγές.
Αν κάποιος στεκόταν στην άκρη ενός γηπέδου το 1905 και έβλεπε μια φάση του αμερικανικού ποδοσφαίρου, θα δυσκολευόταν να καταλάβει ότι πρόκειται για άθλημα. Έντεκα παίκτες σχημάτιζαν ένα ανθρώπινο V, μια κυριολεκτική σφήνα, και με τα σώματά τους σε πλήρη ώθηση, έπεφταν πάνω στην αντίπαλη άμυνα με ταχύτητα και βάρος που έμοιαζαν περισσότερο με τακτική μάχης παρά με παιχνίδι.
Αυτός ο σχηματισμός, γνωστός ως “Flying Wedge”, ήταν ο τρόμος του αμερικανικού ποδοσφαίρου στις αρχές του 20ού αιώνα. Την περίοδο 1905 σημειώθηκαν 18 θάνατοι παικτών και 159 σοβαροί τραυματισμοί. Τα στατιστικά δεν καταγράφηκαν από κάποια σύγχρονη ομοσπονδία αλλά από εφημερίδες και γιατρούς που αντιμετώπιζαν διαλυμένα κρανία και καταρρακωμένα πρόσωπα κάθε εβδομάδα. Το παιχνίδι δεν ήταν απλώς σκληρό. Ήταν επικίνδυνο σε επίπεδο ζωής και θανάτου.
Ο πρόεδρος Τέντι Ρούζβελτ, γνωστός για την προσήλωσή του στην ανδρεία, δεν ήταν εναντίον του αθλήματος. Αντιθέτως, πίστευε ότι το αμερικανικό ποδόσφαιρο σμιλεύει χαρακτήρες. Όμως ήξερε και πότε η γενναιότητα μετατρέπεται σε αυτοκαταστροφή. Στις 9 Οκτωβρίου 1905, κάλεσε στον Λευκό Οίκο τους ηγέτες των Harvard, Yale και Princeton. Χωρίς να έχει καμία νομική αρμοδιότητα, τούς ξεκαθάρισε πως αν δεν υπάρξουν άμεσες αλλαγές, θα στραφεί προσωπικά κατά του αθλήματος.
Ο φόβος δεν ήταν θεωρητικός. Η κοινωνική κατακραυγή ήταν τόσο μεγάλη, που πολλοί γονείς απαγόρευαν στους γιους τους να παίξουν. Εφημερίδες της εποχής δημοσίευαν λίστες τραυματισμένων και νεκρών μετά από κάθε Σαββατοκύριακο. Ο Ρούζβελτ δεν χρειαζόταν άλλοθι. Είχε ήδη απέναντί του την κοινή γνώμη και το ηθικό επιχείρημα πως «αυτό δεν είναι άθλημα, είναι σφαγείο».
Τα αποτελέσματα ήταν άμεσα. Ο Flying Wedge απαγορεύτηκε. Θεσπίστηκε ουδέτερη ζώνη μεταξύ των γραμμών. Το yardage για το πρώτο down αυξήθηκε στις δέκα γιάρδες, και για πρώτη φορά επιτράπηκε η πάσα προς τα εμπρός — ένας μηχανισμός που σήμερα θεωρείται αυτονόητος, αλλά τότε ήταν ανήκουστος. Μέσα σε λίγους μήνες, το αμερικανικό ποδόσφαιρο απέκτησε την πρώτη του οργανωμένη μορφή και την απαρχή του σημερινού του ρυθμού.
Υπάρχει και ένας μύθος που ακολουθεί το επεισόδιο αυτό. Λέγεται πως ο Ρούζβελτ έλαβε μία φωτογραφία με έναν παίκτη του Swarthmore College, τον Tiny Maxwell, με σπασμένη μύτη και αιματηρό πρόσωπο. Η εικόνα λέγεται ότι τον συγκλόνισε και τον οδήγησε να δράσει. Αλλά η φωτογραφία αυτή δεν εντοπίζεται σε κανένα αρχείο της εποχής. Ανήκει περισσότερο στο συλλογικό αφήγημα παρά στην τεκμηριωμένη ιστορία. Ο Ρούζβελτ δεν χρειαζόταν φωτογραφίες. Είχε μπροστά του δεκαοχτώ φέρετρα μέσα σε ένα φθινόπωρο.
Το 1906, το αμερικανικό ποδόσφαιρο ήταν άλλο άθλημα. Οι κανόνες μετατράπηκαν σε εγγύηση ζωής, οι σχηματισμοί γίνονταν λιγότερο θανάσιμοι και το παιχνίδι άρχισε να ανοίγει. Ο ίδιος ο χαρακτήρας του άλλαξε. Από σκληροπυρηνική σύγκρουση μεταμορφώθηκε σε παιχνίδι ισορροπίας ανάμεσα στη δύναμη και την εξυπνάδα. Αν δεν είχαν γίνει αυτές οι μεταρρυθμίσεις, δεν είναι υπερβολή να πούμε πως το άθλημα ίσως να είχε απαγορευτεί.
Η σφήνα Flying Wedge, ακόμα και όταν επανήλθε περιστασιακά σε kickoffs, είχε πάντα τη φήμη της «απαγορευμένης τακτικής». Από το 2009, τέθηκε εκτός νόμου ακόμη και σε ειδικές περιπτώσεις. Σήμερα, κανένας προπονητής δεν τολμά να τη διδάξει. Ανήκει σε ένα κεφάλαιο του αμερικανικού ποδοσφαίρου που έπρεπε να κλείσει για να μπορέσει να σωθεί το άθλημα.
Και ίσως το πιο ειρωνικό είναι το εξής: ο άνθρωπος που αγάπησε το ρίσκο, που έκανε σαφάρι στην Αφρική και που κατέβηκε στον Αμαζόνιο με παραλήρημα, ήταν αυτός που έθεσε τα όρια στο πιο βίαιο παιχνίδι της χώρας του. Ο Τέντι Ρούζβελτ δεν κατήργησε το αμερικανικό ποδόσφαιρο. Το διέσωσε, ακριβώς επειδή τόλμησε να πει ότι η ζωή μετράει περισσότερο από το παιχνίδι.
Πηγές
History.com – How Teddy Roosevelt Saved Football
Wikipedia – Early history of American football
New England Historical Society – Football’s Death Harvest of 1905
Διαβάστε επίσης
Ήταν έτοιμος να τα παρατήσει και να γίνει ασφαλιστής. Τελικά έγραψε ιστορία στο NFL
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
