Το γράμμα του Βύρωνα προς τον Μαυροκορδάτο. Αν θέλει να γίνει η Ελλάδα, ελεύθερη και ανεξάρτητη, πρέπει να το αποφασίσει σήμερα

Ήταν 2 Δεκεμβρίου του 1823 όταν ο Λόρδος Βύρωνας έστελνε μια επιστολή στον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο από την Κεφαλονιά. Τον ενημέρωνε ότι ο συνταγματάρχης Στάνχοπ είχε μόλις φτάσει από την Αγγλία και ότι μαζί είχαν λάβει εντολή να συνεργαστούν για την απελευθέρωση της Ελλάδας. Τον προειδοποιούσε χωρίς περιστροφές: η Ελλάδα είχε μπροστά της τρεις δρόμους — να κατακτήσει την ελευθερία της, να υποταχθεί στις ευρωπαϊκές δυνάμεις ή να επιστρέψει στην κυριαρχία των Οθωμανών. Και αυτή η απόφαση έπρεπε να παρθεί εκείνη τη μέρα, όχι αργότερα.

Η φράση του είναι αδιανόητα επίκαιρη μέχρι και σήμερα:
«Αν θέλει να γίνει πραγματικά η Ελλάδα, ελεύθερη και ανεξάρτητη, πρέπει να το αποφασίσει σήμερα – αλλιώς δεν θα έχει ποτέ ξανά την ευκαιρία».
Η ελπίδα υπήρχε. Αλλά ο κίνδυνος ήταν μεγαλύτερος.

Ο Στάνχοπ, που έφτασε για λογαριασμό της Φιλελληνικής Επιτροπής, δεν έφερε μόνο λόγια. Έφερε σχέδιο. Οργάνωσε σώμα 50 ειδικών από τη Γερμανία: πυροβολητές, μηχανικούς, γιατρούς και τεχνικούς. Ένα στρατιωτικό εργαστήρι επρόκειτο να στηθεί στο Μεσολόγγι. Οι μισθοί ήταν συμφωνημένοι. Ακόμα και η διαδρομή των χρημάτων είχε σχεδιαστεί σε δόσεις, ώστε να μην κλαπούν ούτε να καθυστερήσουν. Ήταν μια επιχείρηση πολέμου, όχι φιλανθρωπίας.

Ο Βύρωνας, όμως, δεν έμεινε σε αυτά. Ήταν εκεί. Έγραφε επιστολές, μεσολαβούσε, δανειζόταν χρήματα, έδινε οδηγίες, προστάτευε νέους Έλληνες που τον συνόδευαν και κινδύνευαν να αιχμαλωτιστούν. Όταν ένα πλοίο συνελήφθη από τουρκική φρεγάτα, χάθηκαν χιλιάδες δολάρια. Ο Βύρωνας δεν έγραψε για τα λεφτά. Έγραψε πως φοβόταν για τον νεαρό που ήταν στο πλοίο και αν τον πιάσουν, δεν θα γυρίσει ποτέ.

Την ίδια στιγμή, οι ελληνικές ναυτικές δυνάμεις δεν είχαν να πληρώσουν τα πληρώματά τους. Τα πλοία έμεναν αγκυροβολημένα, ενώ η Πάτρα και το Λεπάντο χρειάζονταν αποκλεισμό. Ο Βύρωνας έδωσε λύση. Η επιτροπή ενέκρινε ποσό πέντε χιλιάδων πιάστρων, με εγγυητή τον ίδιο, για να ξεκινήσουν ξανά οι επιχειρήσεις. Ο Μαυροκορδάτος υπέγραψε την απόδειξη με τη σφραγίδα του.

Ο Βύρωνας δεν είχε επίσημη ιδιότητα, δεν ήταν εκπρόσωπος κράτους. Όμως ήταν εκεί. Στο Μεσολόγγι. Ανάμεσα στους άνδρες. Μέσα στη λάσπη και την απειλή. Δεν έδωσε ποτέ διαταγές, αλλά έφτιαξε το έδαφος για να κρατηθεί η Ελλάδα όρθια. Όχι απλώς με ποιήματα, αλλά με υπογραφές, με χρέη, με αίμα και με τη ζωή του.

Δεν πρόλαβε να δει τη νίκη. Όμως έστειλε το πιο σκληρό και καθαρό μήνυμα:
Αν η Ελλάδα θέλει να υπάρξει, πρέπει να το αποφασίσει μόνη της. Και πρέπει να το κάνει σήμερα. Όχι αύριο. Όχι όταν θα είναι αργά.