Το κανόνι του Ούρμπαν που έκανε τη γη να τρέμει και ισοπέδωσε τα τείχη της Κωνσταντινούπολης
Ένα κανόνι 48 τόνων, με βολές ενός τόνου, κατάφερε να ρίξει τα τείχη που αντιστέκονταν για αιώνες.
Όταν η Κωνσταντινούπολη αντιστεκόταν για αιώνες σε κάθε πολιορκία, χρειάστηκε ένα «τέρας» για να γκρεμιστεί. Το 1453, η Βασιλεύουσα έπεσε, όχι μόνο από ανθρώπινα χέρια, αλλά και από ένα πρωτόγνωρο μηχάνημα που έκανε τη γη να τρέμει: το κανόνι του Ούρμπαν.
Ο Ούρμπαν ήταν ένας Ούγγρος χριστιανός μηχανικός. Αρχικά προσέφερε το σχέδιό του στον Κωνσταντίνο ΙΑ΄ Παλαιολόγο, αλλά το κόστος ήταν τεράστιο και η Πόλη δεν είχε πόρους. Ο Ούρμπαν πέρασε τον Βόσπορο και βρήκε πρόθυμο αυτί στον Σουλτάνο Μωάμεθ Β’. Ήθελε την Πόλη και ήθελε να τη ρίξει γρήγορα. Διέθεσε όλα τα χρήματα και την τεχνογνωσία για να χτιστεί ένα κανόνι χωρίς προηγούμενο.
Σε λιγότερο από τρεις μήνες, στην Αδριανούπολη, ο Ούρμπαν και οι τεχνίτες του κατασκεύασαν μια βομβάρδα 8 μέτρων, βάρους 48 τόνων και διαμετρήματος σχεδόν 90 εκατοστών. Έριχνε πέτρες που ζύγιζαν σχεδόν έναν τόνο και κάθε βολή της ακούγονταν μέχρι πολλά χιλιόμετρα μακριά. Η μεταφορά της στην Κωνσταντινούπολη χρειάστηκε πάνω από 100 βόδια και 400 άνδρες.
Το κανόνι δεν ήταν εύκολο στην χρήση. Μετά από κάθε βολή, έπρεπε να περιμένουν ώρες μέχρι να κρυώσει. Το λιωμένο μέταλλο μπορούσε να εκραγεί. Χρειαζόταν ζεστό λάδι για να μη ραγίσει από τη θερμοκρασία. Μερικοί εργάτες σκοτώθηκαν. Ο ίδιος ο Ούρμπαν λέγεται ότι σκοτώθηκε όταν εξερράγη ένα από τα τερατώδη του κανόνια.
Όμως το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό. Το κανόνι άνοιξε τελικά ρήγματα στα Θεοδοσιανά Τείχη, αυτά που είχαν κρατήσει την Κωνσταντινούπολη ασφαλή για πάνω από μια χιλιετία. Οι πολιορκητές δεν χρειάζονταν πια πύργους ή κλίμακες. Η τεχνολογία είχε βρει τον τρόπο να διαπεράσει ακόμα και την πιο ανίκητη άμυνα της ανθρωπότητας.
Σήμερα, ένα παρόμοιο κανόνι – το λεγόμενο “Κανόνι των Δαρδανελλίων” – διασώζεται και εκτίθεται στην Τουρκία. Το αυθεντικό δεν υπάρχει πια, αλλά η φήμη του έμεινε. Όχι μόνο γιατί συνέβαλε στην Άλωση, αλλά γιατί άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία των πολέμων. Ήταν το τέλος του Μεσαίωνα και η αρχή του τρόμου της πυρίτιδας.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
