Το σχέδιο του Θεμιστοκλή που διέλυσε μια αυτοκρατορία με 200.000 στρατιώτες
Ένας λαός χωρίς πατρίδα, ένας στόλος χωρίς πίσω δρόμο, κι ένας Θεμιστοκλής με ένα σχέδιο. Έτσι νικήθηκαν οι Πέρσες.
Το 480 π.Χ. η Ελλάδα δεν ήταν έτοιμη για τίποτα. Οι πόλεις τσακώνονταν, οι Σπαρτιάτες γιόρταζαν, η Αθήνα ετοιμαζόταν να αδειάσει. Και την ίδια ώρα, ένας αυτοκράτορας με το όνομα Ξέρξης έφερνε από την Ασία έναν στρατό μεγαλύτερο από κάθε τι που είχε δει η Ευρώπη. Έλεγε ότι θα στεγνώσει τα ποτάμια και θα δέσει τη θάλασσα με γέφυρες. Και το έκανε. Έχτισε πέρασμα στον Ελλήσποντο και έφερε μαζί του λαούς από 47 έθνη. Η ήπειρος λύγισε πριν καν ξεκινήσει ο πόλεμος.
Μέσα σε αυτό το χάος, ένας Αθηναίος πολιτικός και ναύαρχος, ο Θεμιστοκλής, κατέστρωσε ένα σχέδιο που δεν βασιζόταν στη δύναμη. Βασιζόταν στην ανάγκη. Ήξερε ότι οι Πέρσες είναι πολλοί, αλλά δεν μπορούν να πολεμήσουν παντού. Κι ήξερε ότι στην ανοιχτή πεδιάδα, ο ελληνικός στρατός δεν έχει τύχη. Το μόνο σημείο που μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα, ήταν η θάλασσα. Και το μόνο μέρος που τους ανάγκαζε να μπουν σε παγίδα, ήταν η Σαλαμίνα.
Πριν από αυτό όμως, πρότεινε κάτι πιο απίθανο: να αδειάσει η Αθήνα. Να εκκενωθεί εντελώς. Γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι, όλοι να φύγουν στην Τροιζήνα. Το κενό που θα άφηναν, θα το γέμιζε ο στόλος. Ο αθηναϊκός στόλος ήταν τότε ο μεγαλύτερος στον ελληνικό κόσμο. Και ο Θεμιστοκλής τον οδήγησε στα στενά, περιμένοντας το λάθος του εχθρού.
Το λάθος ήρθε. Ο Ξέρξης, γεμάτος υπεροψία, έπεσε στην παγίδα. Ο Θεμιστοκλής είχε ήδη στείλει ψεύτικο αγγελιοφόρο να τον πείσει ότι οι Έλληνες είναι διχασμένοι και ετοιμάζονται να φύγουν. Ο Πέρσης βασιλιάς πίστεψε ότι έχει την ευκαιρία να τους τελειώσει εκεί, σε μια τελευταία ναυμαχία. Έστειλε τον στόλο του στα στενά — και παγιδεύτηκε.
Η Σαλαμίνα δεν ήταν ναυμαχία. Ήταν σφαγή. Τα μεγάλα περσικά πλοία δεν μπορούσαν να ελιχθούν. Τα ελληνικά, μικρά και γρήγορα, εμβόλιζαν, έσπαγαν κουπιά, βούλιαζαν ό,τι προχωρούσε. Οι φωνές ακούγονταν ως τον λόφο όπου καθόταν ο Ξέρξης για να δει τη «νίκη» του. Είδε αντί γι’ αυτό το τέλος της εκστρατείας του.
Μέσα σε λίγες ώρες, ένα σχέδιο βασισμένο στην απάτη και τη γεωγραφία είχε διαλύσει 200.000 στρατιώτες και 1.200 πλοία. Η πιο μεγάλη αυτοκρατορία της εποχής ηττήθηκε όχι από την αριθμητική δύναμη, αλλά από την αποφασιστικότητα ενός λαού που είχε χάσει τα πάντα — και από το μυαλό ενός ανθρώπου που είχε καταλάβει το πιο απλό: ότι στη στεριά χάνεις, αλλά στη θάλασσα, αν επιλέξεις το σημείο, μπορείς να νικήσεις τους πάντες.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
