Τόλμησε και τέλεσε θεία λειτουργία στην Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, πρώτη φορά μετά από 466 ολόκληρα χρόνια. Τα έχασαν οι Έλληνες
Το 1919, ο Αρχιμανδρίτης Ελευθέριος Νουφράκης εισήλθε στην Αγία Σοφία και τόλμησε να τελέσει Θεία Λειτουργία, πρώτη φορά μετά την Άλωση της Πόλης.
Στις αρχές του 1919, ενώ ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε λήξει και η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρισκόταν υπό κατάρρευση, ένα ελληνικό εκστρατευτικό σώμα πέρασε από την Κωνσταντινούπολη, καθ’ οδόν προς την Κριμαία. Ανάμεσά τους βρισκόταν ένας στρατιωτικός ιερέας, ο Αρχιμανδρίτης Ελευθέριος Νουφράκης, ένας άνθρωπος με φλογερό πατριωτισμό και ακλόνητη πίστη. Εκείνη την ημέρα, σε μια πράξη που έμεινε στην ιστορία, τόλμησε να τελέσει Θεία Λειτουργία στην Αγία Σοφία, τον μεγαλύτερο ναό της Ορθοδοξίας, πρώτη φορά μετά την Άλωση της Πόλης το 1453.
Η αποστολή των Ελλήνων στρατιωτών στην Κριμαία ήταν μέρος μιας ευρύτερης επέμβασης των συμμάχων της Αντάντ στη Ρωσία. Πριν αναχωρήσουν, αγκυροβόλησαν στον Βόσπορο και αντίκρισαν το πιο ιερό σύμβολο του Ελληνισμού, την Αγία Σοφία, η οποία τότε λειτουργούσε ως τζαμί. Ο Νουφράκης, μαζί με λίγους Έλληνες αξιωματικούς, πήρε την απόφαση να εισέλθει στον ναό και να πραγματοποιήσει τη Θεία Λειτουργία, αψηφώντας κάθε κίνδυνο.
Μόλις πέρασαν το κατώφλι της Αγίας Σοφίας, ο Νουφράκης φόρεσε το πετραχήλι του και άρχισε να ψέλνει. Η φωνή του αντήχησε κάτω από τον επιβλητικό τρούλο, εκεί όπου για σχεδόν πέντε αιώνες δεν είχε ακουστεί ορθόδοξη προσευχή. Οι Έλληνες αξιωματικοί στάθηκαν δίπλα του ως ιεροψάλτες, ενώ οι λιγοστοί Ρωμιοί της Πόλης που βρίσκονταν εκείνη τη στιγμή στον ναό δεν μπορούσαν να πιστέψουν αυτό που έβλεπαν.
Η σκηνή αυτή προκάλεσε πανικό στους Οθωμανούς φύλακες του ναού, οι οποίοι έσπευσαν να ειδοποιήσουν τις αρχές. Σύντομα, εξαγριωμένοι Τούρκοι μαζεύτηκαν γύρω από την Αγία Σοφία, απειλώντας να επιτεθούν. Η κατάσταση κινδύνευε να εξελιχθεί σε σύγκρουση, αλλά την τελευταία στιγμή παρενέβησαν Άγγλοι και Γάλλοι αξιωματικοί, οι οποίοι επέβαλαν την τάξη και επέτρεψαν στους Έλληνες να αποχωρήσουν ασφαλείς.
Η τολμηρή πράξη του Νουφράκη δεν έμεινε απαρατήρητη. Η είδηση διαδόθηκε σε όλο τον ελληνισμό, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης αλλά και ανησυχία στις διεθνείς δυνάμεις που επεδίωκαν τη διατήρηση της ειρήνης. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος αναγκάστηκε αρχικά να αποδοκιμάσει το περιστατικό, ώστε να μην προκληθεί διπλωματική κρίση με την Τουρκία, όμως αργότερα συνεχάρη τον Νουφράκη για το θάρρος του.
Η Θεία Λειτουργία στην Αγία Σοφία έμεινε ως μια μοναδική στιγμή στην Ιστορία. Ένας Έλληνας ιερέας, με μόνη του δύναμη την πίστη και το πάθος για την πατρίδα, αψήφησε τα πάντα και τέλεσε το μυστήριο στον ναό-σύμβολο του Βυζαντίου, υπενθυμίζοντας σε όλο τον κόσμο ότι η φλόγα του Ελληνισμού δεν είχε σβήσει ποτέ.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
