Τον έκαναν Πρωθυπουργό της Ελλάδας και μετά του δήμευσαν τα πάντα και τον εξόρισαν στα νησιά

Ήταν από τους πιο καλλιεργημένους ανθρώπους της εποχής του. Ιστορικός, φιλόλογος, παλαιογράφος, πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών και μελετητής της βυζαντινής γραμματείας. Ο Σπυρίδων Λάμπρος δεν ήταν πολιτικός. Ήταν άνθρωπος των γραμμάτων, της έρευνας και της ακαδημαϊκής πειθαρχίας. Κι όμως, βρέθηκε, σχεδόν αναγκαστικά, στο πιο φονικό σημείο της πολιτικής σκακιέρας: στο τιμόνι της χώρας, σε μια από τις πιο διχαστικές στιγμές της ελληνικής ιστορίας.

Τον Σεπτέμβριο του 1916, όταν η Ελλάδα ήταν διχασμένη ανάμεσα στους Βενιζελικούς και τους Βασιλικούς, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος τον κάλεσε να σχηματίσει κυβέρνηση. Ο Σπυρίδων Λάμπρος αποδέχθηκε. Ανέλαβε την πρωθυπουργία σε μια εποχή εμφυλιοπολεμικού κλίματος, με τα Νοεμβριανά να ματώνουν την Αθήνα και τη χώρα να σπαράσσεται από την εθνική διχόνοια. Για κάποιους, ήταν μια ήπια επιλογή. Για άλλους, ένας δοτός πρωθυπουργός.

Έμεινε στην εξουσία μόλις επτά μήνες. Όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος επέστρεψε θριαμβευτής και ανέλαβε ξανά την ηγεσία, ο Λάμπρος δεν συγκαταλέχθηκε στους «συγχωρεμένους». Αντιθέτως, τιμωρήθηκε παραδειγματικά: του δήμευσαν την περιουσία, τον εξόρισαν πρώτα στην Ύδρα και μετά στη Σκόπελο. Από καθηγητής και ακαδημαϊκός, βρέθηκε να ζει μακριά από τα βιβλία του, από τους φοιτητές του, από την πόλη που τον ανέδειξε.

Δεν πρόλαβε να επιστρέψει ποτέ στην ενεργό δράση. Το 1919, σε ηλικία 68 ετών, πέθανε στην Αθήνα, όπου είχε μεταφερθεί άρρωστος. Η ζωή του ήταν μια εντυπωσιακή διαδρομή μέσα από τα πιο φωτεινά και σκοτεινά μονοπάτια της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Από την πνευματική κορυφή στην πολιτική αρένα. Κι από εκεί, στην εξορία και τη σιωπή.