Τον έσφαξαν, τον έθαψαν και τον ξέχασαν. 500 χρόνια μετά, μια μοναχή τον είδε στον ύπνο της και ξαναέχτισε το μοναστήρι του
Τον έσφαξαν και τον έθαψαν χωρίς τάφο. Πέρασαν 500 χρόνια μέχρι να αποκαλυφθεί ποιος ήταν.
Στο βουνό των Αμώμων, εκεί όπου τα πεύκα συναντούν τις σιωπές των ασκητών, στεκόταν κάποτε μια ανδρική μονή, αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Ήταν ο 10ος αιώνας όταν οι πρώτοι μοναχοί εγκαταστάθηκαν στο απόμερο σημείο της Ανατολικής Αττικής. Κανείς τότε δεν φανταζόταν ότι εκεί, θα διαπραχθεί έναν αιώνα μετά ένα μαρτύριο τόσο φρικτό, που θα έμενε θαμμένο στο χώμα για μισή χιλιετία.
Ο Εφραίμ, μοναχός στο ταπεινό εκείνο καθίδρυμα, σύρθηκε από τους Τούρκους και βασανίστηκε επί ημέρες. Τον κρέμασαν ανάποδα σε μια μουριά, τον λόγχισαν, τον έκαψαν, του έκοψαν τη μύτη και τα γεννητικά όργανα. Κι όταν πια έσβησε, τον σκέπασαν με χώμα. Χωρίς τάφο, χωρίς μνήμα, χωρίς κανέναν να θυμάται το όνομά του.
Το 1945, σχεδόν πέντε αιώνες μετά, μια μοναχή ονόματι Μακαρία Δεσύπρη φτάνει στα ερείπια της παλιάς μονής. Δεν υπήρχε τίποτα. Λίθοι, αγκάθια και σιωπή. Και όμως, νιώθει μέσα της ότι κάτι την καλεί. Κτίζει ένα κελάκι. Ξεκινά να καθαρίζει το έδαφος. Και ένα βράδυ, βλέπει στον ύπνο της έναν άγνωστο άντρα, με ματωμένα πόδια και σκισμένο ράσο. Της λέει το όνομά του. Εφραίμ.
Η Μακαρία συνεχίζει με πίστη. Το 1950, καθώς σκάβει για να καθαρίσει τον χώρο του παλιού ναού, βρίσκει ένα σκήνωμα. Είναι σχεδόν άθικτο, με άρωμα ευωδίας. Από τον θάνατό του είχαν περάσει 524 χρόνια. Τα λείψανα αναγνωρίζονται από θεία αποκάλυψη, καθώς το όνομα του Αγίου είχε ξεχαστεί εντελώς. Όσα είχαν γίνει, δεν είχαν γραφτεί ποτέ.
Το κελάκι γίνεται εκκλησία. Το εκκλησάκι γίνεται μονή. Η μονή γίνεται τόπος προσκυνήματος για εκατομμύρια ανθρώπους. Ο Άγιος Εφραίμ, που δεν αναφέρεται σε κανένα συναξάρι αιώνες πριν, λατρεύεται πλέον ως Μεγαλομάρτυρας και θαυματουργός. Η θαυματουργή εικόνα του, που δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει ο μεγάλος αγιογράφος Φώτης Κόντογλου, στέκει ακόμα στην είσοδο του ναού.
Η Μονή Αγίου Εφραίμ στη Νέα Μάκρη δεν είναι μόνο ένα μοναστήρι. Είναι απόδειξη ότι ό,τι είναι άγιο δεν χάνεται. Θάβεται για λίγο, για να ξαναλάμψει όταν έρθει η ώρα.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
