Τον εξόρισαν οι Τούρκοι, τον καταδίκασαν οι Πατριάρχες, τον ήθελαν νεκρό οι Λατίνοι. Ήταν η φωνή της Ορθοδοξίας στην καρδιά της Τουρκοκρατίας

Γεννήθηκε στην Κρήτη την εποχή που το νησί έβραζε από την αντιπαλότητα Λατίνων και Ορθοδόξων. Ο Μελέτιος Συρίγος ή Μάρκος, όπως ήταν το κοσμικό του όνομα, έμελλε να γίνει ένας από τους πιο φλογερούς υπερασπιστές της Ορθοδοξίας μέσα στην ίδια την εποχή της μεγαλύτερης πίεσης. Τον καταδίωξαν οι Βενετοί για τα αντιλατινικά του κηρύγματα, τον καταδίκασαν σε θάνατο και αυτός διέφυγε στην Αλεξάνδρεια.

Δεν έμεινε εκεί. Σπούδασε στην Ιταλία, απέφυγε να υπογράψει υποταγή στον Πάπα, και γύρισε στην Κρήτη μοναχός. Από εκεί βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη, κήρυκας στη Χρυσοπηγή του Γαλατά. Το πάθος του για τη ρητορική και η απόλυτη αφοσίωσή του στην Ορθοδοξία τον έφεραν κοντά στον Πατριάρχη Κύριλλο Λούκαρη. Όμως αργότερα, ήταν εκείνος που θα υπέγραφε την καταδίκη του ίδιου του Λούκαρη, βλέποντας πίσω από τις μεταρρυθμίσεις του τις σκιές του Καλβινισμού.

Ίδρυσε σχολή, ταξίδεψε σε Ρουμανία, Ρωσία, Κίεβο. Μετέφρασε και διόρθωσε την Ομολογία Πίστεως του Πέτρου Μογίλα, αφαιρώντας όσα έμοιαζαν με καθολικά και προτεσταντικά δόγματα. Τον εξόρισαν οι Πατριάρχες, τον ξανάδιωξαν, γύριζε κρυφά, έκαιγε βιβλία Ιησουιτών, έγραφε ύμνους, βίους και ακολουθίες. Σε μια εποχή που η Ορθοδοξία δεχόταν διπλή επίθεση από Δύση και Ανατολή, εκείνος στεκόταν όρθιος.

Τον Μάιο του 1663 πέθανε στην Κωνσταντινούπολη. Δεν άφησε πίσω του πλούτη ούτε εξουσία. Άφησε γραπτά, δογματικές τοποθετήσεις, και το αποτύπωμα ενός ανθρώπου που πάλεψε σε όλα τα μέτωπα χωρίς να αλλάξει πλευρά.

Ο Μελέτιος Συρίγος δεν ήταν ήρωας με το σπαθί. Ήταν ήρωας με την πένα, τον λόγο και την πίστη του.