Τον είπαν εγκληματία επειδή έγραψε σχολικά βιβλία στη δημοτική. Άφησε όλη του την περιουσία στα παιδιά της Ελλάδας
Τον είπαν εγκληματία επειδή έγραψε σχολικά βιβλία στη δημοτική. Δεν παντρεύτηκε, δεν έκανε παιδιά – θεώρησε όλα τα ελληνόπουλα δικά του και τους άφησε ό,τι είχε.
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1883, σε μια εποχή που η γλώσσα δεν ήταν αυτονόητο δικαίωμα. Ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης δεν έγινε ούτε πολιτικός ούτε στρατηγός. Έγινε κάτι πιο απλό, αλλά ταυτόχρονα πιο επαναστατικό: γλωσσολόγος. Σε μια κοινωνία που επέβαλε την καθαρεύουσα στους μαθητές και αποστρεφόταν τη γλώσσα του λαού, εκείνος αποφάσισε να την υπερασπιστεί. Και δεν το έκανε με συνθήματα, αλλά με αναγνωστικά. Με βιβλία. Με γραμματικές.
Ήταν από τους βασικούς ανθρώπους πίσω από τον Εκπαιδευτικό Όμιλο, μαζί με τον Αλέξανδρο Δελμούζο και τον Δημήτρη Γληνό. Το 1917, κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Βενιζέλου, ορίστηκε Ανώτερος Επόπτης της Δημοτικής Εκπαίδευσης και συνέβαλε καθοριστικά στην έκδοση των πρώτων σχολικών βιβλίων στη δημοτική γλώσσα. Ήταν η πρώτη φορά που το σχολείο μιλούσε στη γλώσσα του μαθητή. Όχι με τη γλώσσα του αρχαίου κόσμου, αλλά με τη ζωντανή γλώσσα της καθημερινότητας.
Το 1920, με την επιστροφή των αντιβενιζελικών στην εξουσία, η μεταρρύθμιση γκρεμίστηκε. Τα βιβλία που ο ίδιος είχε βοηθήσει να γραφούν, πετάχτηκαν έξω από τις αίθουσες. Ορισμένοι φώναζαν πως έπρεπε να καούν. Στην έκθεσή της, η Επιτροπή του υπουργείου Παιδείας της κυβέρνησης Γούναρη χαρακτήρισε την προσπάθεια «έργα ψεύδους και κακοβούλου προθέσεως». Ο ίδιος ο Ιωάννης Σταματάκος, λόγιος και ακαδημαϊκός, χαρακτήρισε τον Τριανταφυλλίδη «εγκληματία που παρέσυρε στον κρημνό την εκπαίδευση της πατρίδος».
Ο Τριανταφυλλίδης δεν απάντησε. Έφυγε για τη Γερμανία. Όταν επέστρεψε, δεν παρακάλεσε για θέση ούτε ζήτησε συγγνώμες. Το 1939, ακόμα και υπό το καθεστώς της 4ης Αυγούστου, του ανατέθηκε η συγγραφή της Νεοελληνικής Γραμματικής. Ήταν ένα έργο ζωής. Η γραμματική αυτή χρησιμοποιείται στα σχολεία μέχρι και σήμερα.
Δεν παντρεύτηκε. Δεν έκανε παιδιά. Πίστευε ότι όλα τα ελληνόπουλα ήταν παιδιά του. Όταν πέθανε το 1959, άφησε όλη του την περιουσία, την τεράστια βιβλιοθήκη του και τα πνευματικά του δικαιώματα στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Με αυτά ιδρύθηκε το Ίδρυμα Μανόλης Τριανταφυλλίδης, που συνεχίζει το έργο του μέχρι σήμερα. Το έργο του ανθρώπου που είπαν εγκληματία επειδή μίλησε με τη φωνή του λαού και δίδαξε στα παιδιά τη γλώσσα των γονιών τους.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
