Τον βασάνισαν μέχρι θανάτου γιατί ήταν Ξανθιώτης. Ο νεαρός κουρέας που πλήρωσε για όλους.
Ο 20χρονος κουρέας Ιωάννης Ευστρατίου (Γιάγκος Αντίκας) βασανίστηκε μέχρι θανάτου από τους Βούλγαρους το 1913. Μια σιωπηλή θυσία που η Ξάνθη δεν ξέχασε ποτέ.
Το 1913, λίγο πριν απελευθερωθεί η Ξάνθη από τον ελληνικό στρατό, η πόλη τελούσε υπό βουλγαρική κατοχή. Ήταν μια εποχή φόβου, αβεβαιότητας και σκληρών αντιποίνων από την πλευρά των κατακτητών. Κάθε πράξη αντίστασης —ή ακόμα και η υποψία της— μπορούσε να κοστίσει ζωές αθώων.
Ο Ιωάννης Ευστρατίου, γνωστός στην τοπική κοινωνία ως Γιάγκος Αντίκας, ήταν μόλις 20 ετών. Δούλευε ως κουρέας στην Ξάνθη. Δεν ήταν στρατιώτης, δεν κρατούσε όπλο. Το μόνο του “παράπτωμα” ήταν η ελληνική του ταυτότητα, σε μια εποχή που αυτή αρκούσε για να σε στοχοποιήσει.
Σύμφωνα με μαρτυρίες και τις επίσημες καταγραφές του Δήμου Ξάνθης, ο Ιωάννης συνελήφθη από τους Βουλγάρους και υπέστη βασανιστήρια μέχρι θανάτου. Δεν έγινε δίκη, δεν υπήρξε κατηγορία. Ήταν μια εκτέλεση με σκοπό τον εκφοβισμό· ένα προειδοποιητικό μήνυμα προς όλους τους Έλληνες κατοίκους της πόλης.
Η θυσία του Γιάγκου Αντίκα, ενός νέου ανθρώπου που πλήρωσε χωρίς να φταίει, έχει περάσει στη συλλογική μνήμη της πόλης. Το όνομά του δόθηκε σε δρόμο της Ξάνθης, για να θυμίζει στους επόμενους πως η ελευθερία δεν χαρίζεται — κερδίζεται, συχνά με τον πιο σιωπηλό και τραγικό τρόπο.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
