Του στέρησαν το όνειρο για σπουδές. Εκείνος όμως άλλαξε όλη την Θράκη με το μυαλό του

Δεν του έλειπε το μυαλό. Του έλειπε η ευκαιρία. Ήθελε να φύγει, να γίνει μηχανικός, να σπουδάσει στην Ευρώπη. Αλλά μια νεανική αταξία ήταν αρκετή για να του κλείσουν την πόρτα. Έμεινε στην Αδριανούπολη. Με νέο επώνυμο, από τη θεία που τον μεγάλωσε.

Πρώτη του θέση: δάσκαλος σε αλβανόφωνο χωριό της Ανατολικής Θράκης. Ήταν 18 χρονών. Δεν είχε πτυχίο, είχε δίψα. Ό,τι δεν του έδωσε το πανεπιστήμιο, το κατέκτησε με αυτοδίδακτο πείσμα. Και με τα χρόνια, έγινε η μνήμη, η φωνή και το χέρι της ελληνικής Θράκης.

Δίδαξε 50 χρόνια. Στη Μακρά Γέφυρα, στην Κεσσάνη, στο Σουφλί, στη Σαμοθράκη. Πήγαινε εκεί που δεν υπήρχαν ακόμα σχολεία. Και μετά γύριζε στην Αλεξανδρούπολη, για να τα φτιάξει. Όχι μόνο κτίρια. Πνευματικές φωλιές.

Έφτασε στην απελευθερωμένη Αλεξανδρούπολη με το αντιτορπιλικό «Λόγχη». Δεν ήταν στρατιώτης. Ήταν δάσκαλος. Και του ανέθεσαν να οργανώσει όλα τα δημοτικά σχολεία της περιοχής. Εκείνος, χωρίς ποτέ να φορέσει πανεπιστημιακή τήβεννο, έγινε διευθυντής. Έγινε θεμέλιος λίθος.

Μάζευε εράνους μέχρι και στη Σμύρνη για να φτιαχτεί ο ναός του Αγίου Νικολάου και τα πρώτα ελληνικά σχολεία. Όταν οι δρόμοι δεν υπήρχαν, περπατούσε τους παλιούς οθωμανικούς. Και όταν οι χάρτες έγραφαν τούρκικα ονόματα, εκείνος έφτιαξε νέους. Με ελληνικά που ακουγόντουσαν γνώριμα. Κίρκη αντί Κιρκάς. Δέρειον αντί Ντερέ.

Δημοσίευσε έργα για τον Διογένη, τύπωσε λεξικά για σωστά βαφτιστικά ονόματα, έφτιαξε τον πρώτο ανάγλυφο χάρτη του Έβρου και έναν πλήρη γεωγραφικό, σε χρόνια που δεν υπήρχαν GPS, δορυφόροι ή καν σωστά δεδομένα. Μόνο επιμονή.

Όταν τον τίμησαν στα 100 χρόνια της Αλεξανδρούπολης, δεν ήταν πια εκεί. Ήταν ήδη θαμμένος με τη γυναίκα του και τις κόρες του στο Παλαιό Νεκροταφείο. Αλλά δεν είχαν ξεχάσει. Ο δρόμος που πήρε το όνομά του ήταν μικρός. Αλλά η προσφορά του χωρούσε μια ολόκληρη Θράκη.