Πως δηλητηρίασαν πατέρες, αδέλφια και συζύγους στη Γαλλική αριστοκρατία και αποκάλυψαν ένα δίκτυο πώλησης δηλητηρίων που έφτανε μέχρι το παλάτι

Το σκάνδαλο ξεκίνησε το 1672 από έναν θάνατο που αρχικά δεν τράβηξε ιδιαίτερη προσοχή. Ένας Γάλλος αξιωματικός ιππικού, ο Ζαν Μπατίστ Γκοντέν ντε Σαιν Κρουά, πέθανε στο Παρίσι. Όταν οι αρχές κατέγραψαν τα πράγματά του, βρέθηκε ένα μικρό κουτί. Μέσα υπήρχαν εννέα γράμματα γραμμένα από μια γυναίκα, μικρά μπουκάλια με δηλητήρια και αποδείξεις για μεγάλα χρηματικά ποσά.

Τα γράμματα ανήκαν στη μαρκησία Μαρί Μαντλέν ντε Μπρινβιλιέ, που ήταν ερωμένη του Σαιν Κρουά. Σε αυτά έγραφε ότι είχε δηλητηριάσει τον πατέρα της και τους δύο αδελφούς της. Σκοπός της ήταν να μείνει μόνη κληρονόμος της οικογενειακής περιουσίας.

Το δηλητήριο που χρησιμοποιούσαν ήταν κυρίως αρσενικό ανακατεμένο με άλλες ουσίες. Από όσα προκύπτουν από τις επιστολές της, η μαρκησία χρειάστηκε να προσπαθήσει δέκα φορές μέχρι να πεθάνει ο πατέρας της. Οι ουσίες αυτές διαλύονταν εύκολα σε φαγητό ή ποτό και συνήθως άφηναν ελάχιστα ίχνη στο σώμα.

Υπάρχουν και μαρτυρίες ότι πριν στραφεί στην οικογένειά της έκανε δοκιμές σε ασθενείς σε νοσοκομεία του Παρισιού. Παρουσιαζόταν ως φιλάνθρωπη κυρία που έφερνε φαγητό σε φτωχούς και αρρώστους. Στην πραγματικότητα δοκίμαζε πόση ποσότητα δηλητηρίου μπορούσε να προκαλέσει θάνατο.

Όταν οι αρχές βρήκαν τα γράμματα, εκείνη είχε ήδη φύγει από τη Γαλλία. Το 1672 πέρασε πρώτα στο Λονδίνο και στη συνέχεια μετακινήθηκε σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης. Τελικά κρύφτηκε σε ένα μοναστήρι στη Λιέγη.

Το 1676 ένας αξιωματικός της παρισινής αστυνομίας, ο Φρανσουά Ντεγκρέ, κατάφερε να τη βρει. Μεταμφιέστηκε σε ιερέα για να πλησιάσει το μοναστήρι και έτσι μπόρεσε να τη συλλάβει. Στο δωμάτιό της βρέθηκαν γράμματα όπου παραδεχόταν διάφορα εγκλήματα.

Μεταφέρθηκε στο Παρίσι και κλείστηκε στη φυλακή της Κονσιερζερί. Η δίκη της κράτησε από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο του 1676. Πριν από την εκτέλεση υπέστη το βασανιστήριο που ήταν γνωστό ως question de l’eau. Ο κατηγορούμενος υποχρεωνόταν να καταπιεί μεγάλες ποσότητες νερού.

Στις 17 Ιουλίου 1676 η μαρκησία αποκεφαλίστηκε δημόσια στο Παρίσι. Για ένα διάστημα η υπόθεση έμοιαζε να έχει κλείσει. Τρία χρόνια αργότερα όμως άρχισε να αποκαλύπτεται κάτι πολύ μεγαλύτερο.

Το 1679 συνελήφθη μια γυναίκα με το όνομα Μαρί Μπος.

Είχε καυχηθεί ότι πουλούσε δηλητήρια σε κυρίες της υψηλής κοινωνίας που ήθελαν να ξεφορτωθούν συζύγους ή συγγενείς. Κατά την ανάκριση ανέφερε το όνομα μιας άλλης γυναίκας που φαινόταν να βρίσκεται στο κέντρο όλου του δικτύου.

Η γυναίκα αυτή ήταν η Κατρίν Ντεζαγιέ, γνωστή ως Λα Βουαζέν. Στο σπίτι της στο Παρίσι πουλούσε φίλτρα αγάπης και δηλητήρια και αναλάμβανε παράνομες εκτρώσεις. Από όσα προέκυψαν στις ανακρίσεις, είχε εκατοντάδες πελάτες.

Η αστυνομική έρευνα έδειξε ότι ανάμεσά τους βρίσκονταν πολλά μέλη της αριστοκρατίας. Στα ονόματα που εμφανίστηκαν υπήρχαν στρατηγοί, κόμισσες και συγγενείς ισχυρών υπουργών.

Οι ανακρίσεις αποκάλυψαν ακόμη ότι η Λα Βουαζέν οργάνωνε τελετές μαύρης μαγείας μαζί με έναν καθαιρεμένο ιερέα, τον Ετιέν Γκιμπούρ. Σε αυτές γίνονταν προσευχές για πλούτο, για έρωτα ή για τον θάνατο εχθρών.

Οι αποκαλύψεις προκάλεσαν μεγάλο σκάνδαλο. Δημιουργήθηκε ένα ειδικό δικαστήριο που ονομάστηκε Chambre ardente. Μέσα σε τρία χρόνια εξέτασε 442 κατηγορούμενους.

Συνολικά εκδόθηκαν 104 αποφάσεις. Τριάντα έξι άνθρωποι καταδικάστηκαν σε θάνατο. Πολλοί άλλοι εξορίστηκαν ή κλείστηκαν για πάντα σε φρούρια της Γαλλίας.

Η Λα Βουαζέν εκτελέστηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1680 και κάηκε ζωντανή στην Πλατεία Γκρεβ στο Παρίσι. Άλλοι συνεργοί της εκτελέστηκαν τα επόμενα χρόνια.

Το σκάνδαλο είχε αγγίξει τόσο κοντά τον κύκλο της βασιλικής αυλής ώστε τελικά η εξουσία αποφάσισε να το σταματήσει. Το 1682 το ειδικό δικαστήριο διαλύθηκε και οι έρευνες έληξαν.

Χρόνια αργότερα, στις 13 Ιουλίου 1709, δόθηκε εντολή να καταστραφούν οι φάκελοι της υπόθεσης. Δεκάδες τόμοι με καταθέσεις και ανακρίσεις κάηκαν για να εξαφανιστεί το σκάνδαλο από τα επίσημα αρχεία.

Παρά την προσπάθεια αυτή, ορισμένα αντίγραφα σώθηκαν. Χάρη σε αυτά οι ιστορικοί μπόρεσαν αργότερα να ανασυνθέσουν την ιστορία που έμεινε γνωστή ως Υπόθεση των Δηλητηρίων, ένα από τα μεγαλύτερα εγκληματικά σκάνδαλα που συνδέθηκαν με την ευρωπαϊκή αριστοκρατία.