Τι ακριβώς αφορούσε η διαμαρτυρία για τα λευκά ρούχα στο Γουίμπλεντον;

Το Γουίμπλεντον βρέθηκε στο επίκεντρο των ειδήσεων φέτος, αλλά όχι μόνο για αθλητικούς λόγους. Ο θρύλος του τένις Νόβακ Τζόκοβιτς κέρδισε τον 7ο τίτλο του (αντιμετωπίζοντας στον τελικό τον ελληνοαυστραλό Νικ Κύργιος), ενώ στις γυναίκες το πολυπόθητο τρόπαιο κατέληξε στα χέρια της Ελένα Ρυμπίκοβα από το Καζακστάν. Παράλληλα, μετά από παραστάσεις διαμαρτυρίας, άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση για τη λευκή στολή που βάσει κανονισμού πρέπει να φορούν όλοι οι αθλητές που αγωνίζονται στο Γουίμπλεντον.

Οι γυναίκες γνωρίζουν καλά πόσο άβολο είναι να φορούν λευκά ρούχα όταν βρίσκονται σε εκείνες τις μέρες του μήνα τους. Αλλά ειδικά στο τένις, όπου είναι υποχρεωτική η κοντή φούστα, και ακόμα ειδικότερα στο Γουίμπλεντον, όπου είναι υποχρεωτική η λευκή στολή, τα πράγματα είναι ακόμα πιο άβολα, για τον απλό λόγο ότι το οποιοδήποτε ατύχημα φαίνεται από μακριά ή ακόμα χειρότερα να μεταδοθεί μέσω της τηλεόρασης σε όλον τον κόσμο.

Η διαμαρτυρία στο Γουίμπλεντον

Η παράσταση διαμαρτυρία διοργανώθηκε από την Γκαμπριέλα Χολμς, η οποία είναι ερασιτέχνης τενίστρια, και την Χόλυ Γκόρντον, ποδοσφαιρίστρια, οι οποίες έδωσαν στην καμπάνια το όνομα «Address the Dress Code» (ασχοληθείτε με το θέμα του ενδυματολογικού κώδικα). Οι διαδηλώτριες συγκεντρώθηκαν έξω από το γήπεδο πριν τον τελικό των γυναικών και κρατώντας πλακάτ που έγραφαν «About bloody time» (επιτέλους!). Φορούσαν συμβολικά ένα κόκκινο σορτσάκι κάτω από τη λευκή φούστα.

Δεν είναι λίγες οι φορές που αθλήτριες του τένις έχουν απαθανατιστεί από φωτογράφους σε εξαιρετικά άβολες για εκείνες στιγμές, με κάποια διαρροή να κερδίζει τα ζουμ της κάμερας την ώρα που αγωνίζονται. Αν τώρα αναρωτιέστε γιατί μια τόσο φυσιολογική λειτουργία γίνεται αντικείμενο χλευασμού ή γιατί ένας απαρχαιωμένος ενδυματολογικός κώδικας συνεχίζει μέχρι σήμερα να κρατά επαγγελματίες αθλήτριες σε κατάσταση ομηρίας και να τις λοιδορεί κιόλας γι’ αυτό, τι μπορούμε να απαντήσουμε;

Γενικά, η εμμονή με τον total white ενδυματολογικό κώδικα έχει μπει πολλές φορές στο στόχαστρο αθλητών. Για παράδειγμα, το 2013 ο Ρότζερ Φέντερερ τιμωρήθηκε με πρόστιμο επειδή φορούσε παπούτσια με πορτοκαλί σόλα, ενώ αθλητές και αθλήτριες αναγκάζονται συχνά να αλλάξουν κάποιο στοιχείο της στολής τους κατόπιν υποδείξεως ακόμα και κατά τη διάρκεια ενός αγώνα. Οι τόσο αυστηροί κανόνες είναι άλλωστε και ο λόγος που ο Αντρέ Αγκάσι απείχε από τις διοργανώσεις του Γουίμπλεντον μέχρι το 1992.

Για τις γυναίκες, όμως, το ζήτημα είναι πιο σύνθετο. Πολλές είναι οι φωνές που υποστηρίζουν ότι μια τόσο άβολη πραγματικότητα αποθαρρύνει πολλές γυναίκες να συνεχίσουν στον επαγγελματικό αθλητισμό μετά την εφηβεία, αφού πρόκειται για ένα καταπιεστικό πλαίσιο το οποίο σε συνδυασμό με τις σκληρές συνθήκες του ανταγωνισμού εκτοξεύει το στρες των αθλητριών στα ύψη και επηρεάζει την απόδοσή τους μέσα στο γήπεδο. Το τένις δεν είναι τυχερό παιχνίδι. Οι αθλήτριες πρέπει να είναι συγκεντρωμένες και απερίσπαστες ώστε να μπορούν να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό.

Άλλα παραδείγματα από τον χώρο του αθλητισμού

Το ζήτημα της λευκής φούστας μπορεί να είναι καινούργιο για το Γουίμπλεντον, αλλά η κριτική για τις περίφημες στολές που φοράνε οι αθλήτριες πολλών αθλημάτων έχει αρχίσει εδώ και πολύ καιρό.

Τον Ιούλιο του 2019 επιβλήθηκε πρόστιμο 1.500 ευρώ στη γυναικεία ομάδα beach handball της Νορβηγίας γιατί σε έναν αγώνα κατά της Ισπανίας φόρεσαν σορτσάκια αντί για το μπικίνι που προβλέπει ο δικός τους αντίστοιχος ενδυματολογικός κώδικας. Η αίτηση που είχαν κάνει είχε απορριφθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Χάντμπολ αλλά οι αθλήτριες αγνόησαν τις προειδοποιήσεις και προχώρησαν σε αυτή την κίνηση ρίχνοντας λάδι στη φωτιά μιας διαμάχης που μαίνεται χρόνια. Είναι ή όχι άβολο να αγωνίζονται με μπικίνι οι γυναίκες στην άμμο ειδικά όταν έχουν περίοδο; Γιατί οι άντρες συναθλητές τους μπορούν να φοράνε κολάν μέχρι πάνω από το γόνατο;

Το περιστατικό απέκτησε περαιτέρω δημοσιότητα όταν πήρε θέση και η διάσημη τραγουδίστρια Pink, η οποία αποκάλεσε σεξιστικούς τους κανόνες που διέπουν τις «στολές» των αθλητριών, πρότεινε να πληρώσει η ίδια το πρόστιμο που τους επιβλήθηκε και ζήτησε να τιμωρηθεί με πρόστιμο η Ευρωπαϊκή Ένωση Χάντμπολ λόγω σεξιστικής συμπεριφοράς.

Μεγάλη ήταν η συζήτηση που ξέσπασε και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο γύρω από τη γυναικεία αποστολή της Γερμανίας στην ενόργανη γυμναστική, με τις τέσσερις αθλήτριες της αποστολής να φοράνε ένα κολάν πάνω από το παραδοσιακό κορμάκι της στολής. Ήταν μια απόφαση που οι Γερμανίδες αθλήτριες πήραν από κοινού ως ένδειξη διαμαρτυρίας ενάντια στην υπερσεξουαλικοποίηση του αθλήματος και του γυναικείου σώματος, επιλέγοντας ουσιαστικά να φορέσουν όχι κάτι ρηξικέλευθο αλλά μια στολή που είναι ίδια με εκείνη που φορούν οι άντρες αθλητές της ενόργανης.

Αντιδράσεις και η αιώνια συζήτηση για τα ρούχα των γυναικών

Ο απόηχος της φετινής διαμαρτυρίας στο Γουίμπλεντον αφήνει ανάμεικτα συναισθήματα. Πολλοί ήταν εκείνοι που έσπευσαν να εξυμνήσουν την πρωτοβουλία των αθλητριών και να υποστηρίξουν ότι αυτά θα έπρεπε να είναι αυτονόητα πράγματα.

Άλλοι εκνευρίστηκαν με την κίνηση, μίλησαν για υπερβολές που υποσκάπτουν την αξία της παράδοσης, υπενθύμισαν ότι ο ενδυματολογικός κώδικας του Γουίμπλεντον υπάρχει εδώ και δεκαετίες, πως το σκεπτικό πίσω από την ολόλευκη στολή είναι ότι κρύβει καλύτερα τον ιδρώτα και ότι οι γυναίκες έχουν μάθει να λειτουργούν μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Λες και οι διαχρονικοί αγώνες των γυναικών στον αθλητισμό δεν είναι ο μόνος λόγος που σήμερα έχουν κεκτημένα δικαιώματα.

Γενικά, λίγη κοινή λογική δεν βλάπτει. Όλοι ξέρουν ότι οι περισσότερες γυναίκες αποφεύγουν τα λευκά ρούχα όταν έχουν περίοδο. Αυτό δεν περιλαμβάνει αυτονόητα και τις επαγγελματίες αθλήτριες την ώρα που αγωνίζονται για διακρίσεις;

Ποιος έφτιαξε αυτούς τους κανόνες και γιατί υπάρχουν άνθρωποι που τους υπερασπίζονται ακόμα και σήμερα; Πότε να πάψουμε ως κοινωνία να υπαγορεύουμε και να επιβάλλουμε στις γυναίκες τι πρέπει να φοράνε;

Ας είμαστε ειλικρινείς. Πολλές από τις παραδόσεις είναι απαρχαιωμένες και έχουν βασιστεί στην σκέψη και στις προκαταλήψεις παλιότερων κοινωνιών. Ωστόσο, ο κόσμος ευτυχώς αλλάζει και ενώ πιθανόν να χρειαστεί πολύς καιρός για να πούμε με βεβαιότητα ότι άνδρες και γυναίκες έχουν πλέον ίσα δικαιώματα, έχουν γίνει αρκετά θετικά βήματα.