Οταν εμφανίζεται αυτό το ψάρι έρχονται σεισμοί και τσουνάμι. Ενας απο τους πιο περίεργους μύθους του βυθού

Το oarfish είναι από αυτά τα ζώα που μοιάζουν λες και φτιάχτηκαν για να γεννούν ιστορίες. Εχει σώμα μακρύ, σαν κορδέλα, ασημένιο χρώμα και κόκκινες ακτίνες στο κεφάλι που του δίνουν κάτι σχεδόν βασιλικό. Οταν το κοιτάς, δεν φέρνει στο μυαλό το συνηθισμένο ψάρι. Μοιάζει πιο πολύ με κάτι ανάμεσα σε θαλάσσιο φίδι και πλάσμα βγαλμένο από παλιό θρύλο.

Το πιο γνωστό είδος του λέγεται Regalecus glesne και θεωρείται το μεγαλύτερο οστεώδες ψάρι στον κόσμο. Οστεώδες σημαίνει πως ο σκελετός του είναι από κόκαλο και όχι από χόνδρο, όπως συμβαίνει στους καρχαρίες. Σε ορισμένες καταγραφές φτάνει σε τεράστιο μήκος, ακόμη και περίπου 36 πόδια, δηλαδή σχεδόν 11 μέτρα. Και μόνο αυτό αρκεί για να καταλάβει κανείς γιατί επί αιώνες οι άνθρωποι το περνούσαν για τέρας της θάλασσας.

Συνήθως ζει μακριά από τις ακτές, σε πολύ βαθιά νερά ή σε μεσόνερα που ο άνθρωπος σχεδόν ποτέ δεν βλέπει. Εκεί κινείται αργά και τρέφεται κυρίως με κριλ και άλλους μικρούς οργανισμούς. Δεν είναι κυνηγός σαν τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια. Είναι περισσότερο ένα ήσυχο πλάσμα του βυθού που περνά απαρατήρητο, ώσπου κάποια σπάνια στιγμή να βρεθεί μπροστά στα μάτια των ανθρώπων.

Ο μύθος του doomsday fish

Από αυτή τη σπανιότητα γεννήθηκε και ο πιο γνωστός μύθος γύρω του. Στην Ιαπωνία απλώθηκε η ιδέα πως όταν το oarfish ανεβαίνει από τα βαθιά, κάτι κακό πλησιάζει. Σεισμός, τσουνάμι, μια μεγάλη φυσική καταστροφή. Η σκέψη πίσω από αυτό ήταν απλή και τρομακτική μαζί. Αφού το ψάρι ζει τόσο βαθιά, ίσως νιώθει πρώτο τις κινήσεις του βυθού και ανεβαίνει πριν το καταλάβουν οι άνθρωποι. Ετσι του έμεινε και το όνομα doomsday fish, δηλαδή ψάρι της καταστροφής.

Ο μύθος αυτός δεν προέκυψε στην τύχη. Οι άνθρωποι πάντα έψαχναν σημάδια στη φύση πριν από τις συμφορές. Στη στεριά κοίταζαν τα πουλιά, τα ζώα και τον ουρανό. Στη θάλασσα παρατηρούσαν ό,τι ανέβαινε από τα βάθη. Οταν ένα τόσο αλλόκοτο πλάσμα εμφανιζόταν ξαφνικά, ήταν εύκολο να το δουν σαν προειδοποίηση. Η σπάνια εικόνα του έδινε πρόσωπο στον φόβο. Και όσο λιγότερα ήξεραν για το ίδιο το ζώο, τόσο πιο πολύ φούσκωνε ο θρύλος.

Υπάρχει και άλλη μια πλευρά στην ιστορία που κάνει αυτόν τον μύθο ακόμη πιο δυνατό. Πολλοί ειδικοί πιστεύουν πως το oarfish μπορεί να κρύβεται πίσω από παλιές αφηγήσεις για θαλάσσια φίδια. Ενα μακρύ ασημένιο σώμα που γλιστρά στο νερό, με λεπτές κόκκινες προεξοχές στο κεφάλι, είναι ακριβώς η εικόνα που θα έκανε έναν ναυτικό άλλων εποχών να γυρίσει στο λιμάνι και να μιλά για τέρας. Το ψάρι δεν χρειαζόταν να δείξει επιθετικότητα. Εφτανε μόνο η όψη του.

Η επιστήμη, πάντως, δεν έχει επιβεβαιώσει ότι το oarfish προβλέπει σεισμούς. Η πιο γνωστή μελέτη πάνω σε αυτό δημοσιεύτηκε το 2019 και εξέτασε παλιές αναφορές από την Ιαπωνία για βαθύβια ψάρια και σεισμούς. Το συμπέρασμα ήταν πως δεν βρέθηκε σταθερή σχέση. Οι ερευνητές μίλησαν για ψευδή συσχέτιση, δηλαδή για την τάση του ανθρώπου να ενώνει δύο εντυπωσιακά γεγονότα ακόμη κι όταν στην πραγματικότητα δεν συνδέονται.

Αυτό είναι πολύ ανθρώπινο. Αν εμφανιστεί ένα σπάνιο ψάρι και λίγο μετά γίνει σεισμός, η μνήμη κρατά τα δύο γεγονότα κολλημένα μεταξύ τους. Αν όμως περάσουν πολλές άλλες φορές χωρίς να συμβεί τίποτα, συνήθως ξεχνιούνται. Ετσι χτίζονται πολλοί μύθοι. Οχι μόνο με ψέματα, αλλά και με μισές συμπτώσεις, φόβο και ιστορίες που λέγονται ξανά και ξανά ώσπου να μοιάζουν βέβαιες.

Τι λέει η επιστήμη για την εμφάνισή του

Τότε γιατί ένα oarfish ανεβαίνει μερικές φορές πιο ψηλά ή βρίσκεται έξω από το συνηθισμένο του περιβάλλον. Οι πιο λογικές εξηγήσεις είναι πως είναι άρρωστο, τραυματισμένο, πολύ εξαντλημένο ή πως το έχουν επηρεάσει ρεύματα και αλλαγές στη θάλασσα. Για τους επιστήμονες αυτό δεν είναι μήνυμα αποκάλυψης. Συνήθως δείχνει ότι κάτι συμβαίνει είτε στο ίδιο το ζώο είτε στις συνθήκες του νερού.

Ο μύθος, βέβαια, επιμένει, γιατί το oarfish είναι ακριβώς από εκείνα τα πλάσματα που δεν αφήνουν τον άνθρωπο αδιάφορο. Δεν είναι μόνο η σπανιότητά του. Είναι και η μορφή του, η ησυχία του, αυτός ο τρόπος που έχει να μοιάζει λες και έρχεται από άλλον κόσμο. Μπροστά σε ένα τέτοιο ζώο, η φαντασία τρέχει πιο γρήγορα από την απόδειξη. Κάπως έτσι, ένα πραγματικό ψάρι έγινε ένας από τους πιο ανθεκτικούς μύθους του βυθού.

Δείτε το video