Γιατί λέμε τον Νιούτον Νεύτωνα και τον Ντεκάρτ Καρτέσιο;

Η ελληνική γλώσσα έχει μια μοναδική τάση να προσαρμόζει ξένα ονόματα, ειδικά όταν πρόκειται για επιστήμονες, φιλόσοφους ή ιστορικές προσωπικότητες. Το φαινόμενο αυτό, που ξεκίνησε σε μια εποχή όπου η ελληνική γραφή κυριαρχούσε στη μετάφραση ξένων έργων, συνεχίζει να επηρεάζει τη γλώσσα μας.

Ο René Descartes, για παράδειγμα, έγινε “Καρτέσιος”, μια αλλαγή που προέκυψε από τη λατινοποίηση του ονόματός του ως “Cartesius”. Ο Isaac Newton μετατράπηκε σε “Ισαάκ Νεύτων”, προσαρμόζοντας το όνομά του στη γραμματική της ελληνικής. Αντίστοιχα, ο Charles Darwin ονομάστηκε “Κάρολος Δαρβίνος”, παρά την απουσία κάποιου προφανούς λόγου για αυτή την αλλαγή.

Αυτή η πρακτική είχε λόγο ύπαρξης κατά το παρελθόν, καθώς η μετάφραση ήταν απαραίτητη για την κατανόηση ξένων κειμένων από το ελληνόφωνο κοινό. Ωστόσο, στις μέρες μας, οι εξελληνισμοί αυτοί συχνά προκαλούν σύγχυση. Όταν κάποιος ακούει για τον “Καρτέσιο” ή τον “Δαρβίνο”, ίσως χρειαστεί να ψάξει περισσότερο για να κατανοήσει ότι πρόκειται για γνωστά πρόσωπα της παγκόσμιας επιστήμης και φιλοσοφίας.

Η πρακτική αυτή δεν είναι καθολική. Σε άλλες γλώσσες, όπως η αγγλική ή η γαλλική, τα ονόματα παραμένουν σχεδόν αναλλοίωτα, διατηρώντας έτσι την αυθεντικότητά τους. Στην ελληνική, όμως, η παράδοση φαίνεται να υπερισχύει, δημιουργώντας μια ξεχωριστή, αλλά κάποιες φορές μπερδεμένη, γλωσσική πραγματικότητα.