Λίγο πριν πεθάνει λύγισε. Είμαι άραγε υπαίτιος για το θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων;

Ο Μιχαήλ Καλάσνικοφ, ο άνθρωπος πίσω από το πιο διαδεδομένο και θανατηφόρο όπλο του κόσμου, το AK-47, έφυγε από τη ζωή το 2013. Όμως, λίγο πριν πεθάνει, βρέθηκε αντιμέτωπος με το πιο βασανιστικό ερώτημα της ζωής του: ήταν υπεύθυνος για τους θανάτους που προκάλεσε το δημιούργημά του;

Το AK-47 σχεδιάστηκε τη δεκαετία του 1940 για τις ανάγκες του σοβιετικού στρατού, αλλά γρήγορα ξεπέρασε τα σύνορα της ΕΣΣΔ και έγινε το πιο εμβληματικό όπλο των ένοπλων συγκρούσεων παγκοσμίως. Από αντάρτικα κινήματα στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, μέχρι την τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα, το Καλάσνικοφ έγινε συνώνυμο του θανάτου και του πολέμου. Υπολογίζεται ότι περισσότερα από 100 εκατομμύρια AK-47 έχουν κατασκευαστεί, ενώ βρίσκεται σε χρήση σε περισσότερες από 100 χώρες.

Στα πρώτα χρόνια της ζωής του, ο Καλάσνικοφ έβλεπε τον εαυτό του ως έναν Σοβιετικό πατριώτη που βοήθησε στην υπεράσπιση της πατρίδας του. Πάντα έλεγε ότι η πρόθεσή του δεν ήταν να δημιουργήσει ένα όπλο για τους εγκληματίες, αλλά ένα εργαλείο για την άμυνα των στρατιωτών. Όμως, καθώς περνούσαν τα χρόνια και έβλεπε το όπλο του να χρησιμοποιείται από τρομοκράτες και αντάρτες, η άποψή του άρχισε να αλλάζει.

Το 2012, ένα χρόνο πριν από το θάνατό του, ο Καλάσνικοφ έγραψε μια επιστολή στον Πατριάρχη της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, εκφράζοντας τις βαθιές ηθικές του ανησυχίες. «Αν το όπλο μου πήρε ανθρώπινες ζωές, σημαίνει ότι έχω εγώ την ευθύνη για τον θάνατο αυτών των ανθρώπων;» έγραφε, βασανισμένος από την ιδέα ότι μπορεί να είχε συμβάλει άθελά του σε εκατομμύρια θανάτους.

Ωστόσο, σε δημόσιες δηλώσεις του είχε προσπαθήσει να αποστασιοποιηθεί από την ηθική διάσταση του ζητήματος, επιμένοντας πως η εφεύρεσή του ήταν απλώς ένα όπλο. «Δεν φταίω εγώ που οι πολιτικοί δεν μπορούν να λύσουν τις διαφορές τους χωρίς βία» είχε πει σε μια από τις τελευταίες του συνεντεύξεις.

Παρ’ όλα αυτά, το βάρος της συνείδησής του ήταν εμφανές. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, φαινόταν πιο μελαγχολικός και σκεπτικός. Ο θάνατός του σε ηλικία 94 ετών σήμανε το τέλος μιας ζωής που ξεκίνησε από τη σοβιετική μηχανική και έμελλε να αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στην παγκόσμια ιστορία.

Το AK-47 συνεχίζει να κυριαρχεί σε πολέμους, επαναστάσεις και τρομοκρατικές επιθέσεις, αποδεικνύοντας ότι ένα εργαλείο που δημιουργήθηκε για την άμυνα μπορεί να γίνει καταλύτης για ατελείωτη βία. Ίσως ο ίδιος ο Καλάσνικοφ να μην μπορούσε ποτέ να φανταστεί το πραγματικό μέγεθος της κληρονομιάς του.