Είναι δίπλα στο Ναύπλιο και εκεί οι αρχαίοι έριχναν ζωντανά άλογα στη θάλασσα για να τους τα φέρει πίσω ο Ποσειδώνας

Μόλις λίγα λεπτά από το Ναύπλιο, ανάμεσα σε θάμνους, ερείπια και υφάλους που αναβλύζουν γλυκό νερό μέσα στο θαλασσινό αλάτι, βρίσκεται ένας από τους πιο παράξενους τόπους της αρχαιότητας. Η Λέρνη. Η πατρίδα της Λερναίας Ύδρας. Η γη που οι πρόγονοι πίστευαν ότι κρύβει είσοδο για τον Άδη. Κι εκεί, ακριβώς μέσα στο νερό, οι αρχαίοι Αργείοι έριχναν ζωντανά άλογα στη θάλασσα.

Δεν ήταν θυσία με αίμα. Ήταν μια τελετή. Πίστευαν ότι ο Ποσειδώνας τα παραλάμβανε και – αν ήταν ευχαριστημένος – τα επέστρεφε μόνος του πίσω στην ακτή. Το σημείο που γινόταν αυτό δεν ήταν απλώς μια παραλία. Ήταν ένα υπόγειο υδάτινο ρεύμα, η πηγή που σήμερα λέγεται “Δεινή” ή “Ανάβολος”, και βγάζει γλυκό νερό μέσα στη θάλασσα, λιγότερα από 400 μέτρα από την ακτή. Ποιος θεός θα μπορούσε να κατοικεί εκεί, αν όχι ο ίδιος ο Ποσειδώνας;

Η Λέρνη δεν ήταν απλώς μια λίμνη ή ένα τέλμα. Ήταν ένα τοπίο γεμάτο νερά, πηγές, παράξενες ροές και λίμνες με βάθος που κανείς δεν μπορούσε να μετρήσει. Η Αλκυονία Λίμνη θεωρούνταν απύθμενη. Εκεί, λέει η μυθολογία, κατέβηκε ο Διόνυσος στον Άδη για να φέρει πίσω τη Σεμέλη. Όποιος κοιτούσε το νερό, έβλεπε την είσοδο για έναν άλλο κόσμο.

Η περιοχή όμως είχε και προϊστορία. Πριν γίνει μυθική, ήταν οχυρωμένος οικισμός της Πρωτοελλαδικής Εποχής. Είχε τείχη, είχε πολύπλοκα κτίρια, είχε κεραμική και πήλινα σφραγίσματα. Είχε μια ζωή οργανωμένη – αλλά ήταν χτισμένη πάνω σε ένα έδαφος γεμάτο νερό. Τα θεμέλια της Λέρνη ήταν ρευστά. Κυριολεκτικά.

Και σαν να μην έφτανε η γεωλογία, ήρθαν και τα τέρατα. Η Λέρνη έγινε συνώνυμη της Ύδρας. Το φίδι με τα πολλά κεφάλια που δεν πέθαινε. Κάθε φορά που της έκοβες ένα, φύτρωναν δύο. Την αντιμετώπισε ο Ηρακλής. Εκεί, μέσα στα έλη, στο μέρος που οι θεοί έκρυβαν θύρες και οι άνθρωποι πηγές.

Η τελετουργία με τα άλογα είναι από τα πιο αινιγματικά έθιμα της αρχαιότητας. Ο Παυσανίας γράφει ότι τα έριχναν μέσα στο κύμα, στη γλυκιά πηγή που ξεπετάγεται μέσα από τη θάλασσα. Και τα άλογα, αντί να πνιγούν ή να χαθούν, επέστρεφαν στην ξηρά από μόνα τους. Καθαρμένα. Ευλογημένα.

Η Λέρνη ήταν τόπος νερού, τόπος μύθου, τόπος σιωπηλής λατρείας. Και είναι ακόμα εκεί. Αν πας σήμερα στους Μύλους, μπορεί να μην δεις την Ύδρα, αλλά θα νιώσεις ότι το έδαφος κρύβει περισσότερα απ’ όσα δείχνει. Κι αν σταθείς στο σωστό σημείο, ίσως ακούσεις τον ήχο του νερού κάτω από τα πόδια σου – ή τις οπλές κάποιου αλόγου που βγαίνει ξανά στην ακτή.