Το ελληνικό χωριό με τους 114 κατοίκους που έχει βρετανικό νεκροταφείο με 101 τάφους

Δεν είναι εύκολο να το βρεις στον χάρτη. Ο Μπράλος, κρυμμένος στους πρόποδες του Καλλίδρομου, έχει σήμερα μόλις 114 κατοίκους. Και όμως, μέσα του κρύβει κάτι που ελάχιστα ελληνικά χωριά μπορούν να πουν ότι έχουν: ένα νεκροταφείο από άλλον πόλεμο. Και από άλλη χώρα. Ένα βρετανικό νεκροταφείο με 101 τάφους στρατιωτών που πέθαναν πολύ μακριά απ’ την πατρίδα τους.

Ήταν Οκτώβριος του 1917 όταν το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισε να δημιουργήσει στον Μπράλο το 49ο Σταθερό Νοσοκομείο. Βρισκόμασταν στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά οι συμμαχικές δυνάμεις χρειάζονταν πρόχειρα νοσοκομεία για τους τραυματίες και τους ασθενείς της Μακεδονικής Εκστρατείας. Ο Μπράλος, με το στρατηγικό του σημείο και τη σύνδεση με το τρένο, ήταν το ιδανικό μέρος.

Το νοσοκομείο λειτούργησε μέχρι τον Απρίλιο του 1919. Κάποιοι από όσους πέρασαν από εκεί, δεν επέστρεψαν ποτέ στα σπίτια τους. Δεν πέθαναν όλοι από τραύματα μάχης. Πολλοί κατέληξαν από την παγκόσμια πανδημία της ισπανικής γρίπης που σάρωσε τα πάντα εκείνα τα χρόνια. Στο βρετανικό νεκροταφείο του Μπράλου είναι θαμμένοι 95 στρατιώτες της Βρετανικής Κοινοπολιτείας και 6 ακόμη άνθρωποι άγνωστης εθνικότητας.

Οι σταυροί παραμένουν στοιχισμένοι. Πλάκες με αγγλικά ονόματα, χρονολογίες και μονάδες που κανείς σήμερα στον Μπράλο δεν θυμάται. Κι όμως, βρίσκονται εκεί. Σε ένα χωριό που μοιάζει ξεχασμένο, ζει μια μικρή Αγγλία του 1918. Ίσως η μόνη φωνή που ακούγεται εκεί, είναι του ανέμου που διαβάζει τα ονόματα.

Και κάπως έτσι, σ’ ένα χωριό που δεν ακούγεται πια το τρένο και δεν περνάει εύκολα άνθρωπος, ζουν ακόμα 101 ξένοι νεκροί. Τόσο πολλοί, που σχεδόν φτάνουν τους ζωντανούς.