Ο Σύριος που έγραφε ελληνικά, σατίριζε τους θεούς και έστειλε ανθρώπους στο φεγγάρι 1700 χρόνια πριν τον Ιούλιο Βερν

Ο Λουκιανός ο Σαμοσατεύς δεν ήταν μια συνηθισμένη περίπτωση συγγραφέα. Γεννημένος στα Σαμόσατα της Συρίας γύρω στο 125 μ.Χ., έγραφε αποκλειστικά στα ελληνικά, αν και καταγόταν από μια περιοχή πολύ μακριά από την καρδιά της Ελλάδας. Ο Λουκιανός ξεκίνησε ως ρήτορας, αλλά γρήγορα βαρέθηκε τις πομπώδεις ομιλίες και αποφάσισε να γίνει ο άνθρωπος που θα έλεγε δυνατά όσα σκέφτονταν οι άλλοι σιωπηλά.

Από νεαρός, έδειξε μια ιδιαίτερη κλίση στη σάτιρα και την ειρωνεία. Στα έργα του καυτηρίαζε τα πάντα: από τη δεισιδαιμονία και τη διαφθορά των φιλοσόφων μέχρι τους θεούς του Ολύμπου και τους ανθρώπους που τους πίστευαν τυφλά. Δεν δίσταζε να αμφισβητήσει ακόμη και τον Όμηρο, κάτι ανήκουστο για την εποχή του. Τα κείμενά του ήταν γεμάτα με οξύ χιούμορ, καυστική σάτιρα, και μια ανατρεπτική διάθεση που έκανε πολλούς να τον αποκαλούν «δημόσιο κατήγορο».

Όμως, εκεί που ο Λουκιανός έδειξε το πραγματικό του μεγαλείο ήταν όταν αποφάσισε να γράψει ένα μυθιστόρημα, το πρώτο στην ιστορία που θα μπορούσε σήμερα να χαρακτηριστεί ως «επιστημονική φαντασία». Στα «Αληθή Διηγήματα», που γράφτηκαν σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια πριν από τον Ιούλιο Βερν και τον Χ. Τζ. Γουέλς, περιγράφει ένα ταξίδι στη Σελήνη με καταπληκτική φαντασία. Οι ήρωές του, μετά από μια φοβερή καταιγίδα, βρίσκονται να πετούν στο διάστημα και προσγειώνονται στο φεγγάρι, όπου ανακαλύπτουν ότι οι κάτοικοί του βρίσκονται σε πόλεμο με εκείνους του Ήλιου για την κυριαρχία στην Αφροδίτη.

Η περιγραφή των διαστημικών ταξιδιών, των παράξενων πλασμάτων και των ασυνήθιστων τόπων είναι τόσο ζωντανή που μοιάζει απίστευτο να γράφτηκε αιώνες πριν την εποχή των σύγχρονων διαστημικών ταξιδιών. Ο Λουκιανός, όμως, δεν προσπαθούσε απλώς να εντυπωσιάσει τους αναγνώστες του. Ήθελε να σατιρίσει τη συνήθεια των συγχρόνων του συγγραφέων να λένε τερατώδη ψέματα παρουσιάζοντάς τα ως αλήθειες, και να δείξει πόσο εύκολο ήταν να παραπλανηθεί κάποιος όταν δεν χρησιμοποιούσε την κρίση του.

Παρότι τα έργα του αρχικά δεν εκτιμήθηκαν ιδιαίτερα από τους σύγχρονούς του, ο Λουκιανός επηρέασε βαθύτατα τη λογοτεχνία πολλούς αιώνες αργότερα. Οι ιστορίες του ενέπνευσαν τον Έρασμο, τον Τόμας Μουρ, τον Φρανσουά Ραμπελαί, τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ και τον Τζόναθαν Σουίφτ. Η φαντασία του για ένα ταξίδι στο φεγγάρι έγινε πραγματικότητα τον 20ο αιώνα, κάνοντας τα «Αληθή Διηγήματα» ένα από τα σημαντικότερα έργα της αρχαίας λογοτεχνίας.

Ο Λουκιανός πέθανε λίγο μετά το 180 μ.Χ., αφήνοντας πίσω του ένα τεράστιο έργο που δεν έχασε ποτέ τη δύναμη να εκπλήσσει, να διασκεδάζει και να προβληματίζει. Αυτός ο Σύρος που έγινε Έλληνας με την πένα του, ήταν ο πρώτος άνθρωπος που τόλμησε να φανταστεί το διάστημα, πολύ πριν ο άνθρωπος κάνει το πρώτο του πραγματικό βήμα στο φεγγάρι.