Αυτοί είναι οι μόνοι δεινόσαυροι που ξέρουμε τι χρώμα είχαν, όλοι οι άλλοι ειναι μαντεψιά

Για δεκαετίες, οι δεινόσαυροι είχαν το χρώμα που τους έδινε η φαντασία του σκιτσογράφου. Άλλος τους έκανε πράσινους σαν σαύρες, άλλος τολμηρούς με κόκκινα λοφία, άλλος τους άφηνε θαμπά καφέ για να φαίνονται πιο «σοβαροί». Κανείς όμως δεν ήξερε στ’ αλήθεια. Γιατί το χρώμα δεν απολιθώνεται. Ή τουλάχιστον έτσι νομίζαμε.

Μέχρι που κάτι αναπάντεχο άλλαξε τα πάντα.

Κάποια απολιθώματα στην Κίνα, διατηρημένα σε εξαιρετική κατάσταση, έδειξαν ότι μπορεί να μη σώζεται το χρώμα… αλλά σώζεται το ίχνος του. Συγκεκριμένα, βρέθηκαν μελανοσώματα, μικροσκοπικά σωματίδια που καθορίζουν το χρώμα στο δέρμα και στα φτερά των ζώων. Κάθε σχήμα τους αντιστοιχεί σε διαφορετικό χρώμα. Κάποια είναι κυλινδρικά – αυτά δίνουν μαύρο. Άλλα είναι στρογγυλά – αυτά δείχνουν κόκκινο-καφέ. Κι όταν είναι οργανωμένα σε στρώματα, μπορεί να παράγουν ακόμα και μεταλλικές, ιριδίζουσες αποχρώσεις, σαν τα φτερά των κορακιών.

Χάρη σε αυτές τις ανακαλύψεις, μπορούμε σήμερα να πούμε με σιγουριά το χρώμα σε μερικούς μόνο δεινόσαυρους, που είχαν διατηρηθεί σε συνθήκες μοναδικές. Και να ποιοι είναι αυτοί:

Ο Sinosauropteryx, ένα μικρόσωμο, φτερωτό θηρόποδο, ήταν ο πρώτος δεινόσαυρος του οποίου το χρώμα επιβεβαιώθηκε με ακρίβεια. Το σώμα του είχε πορτοκαλί-καφέ απόχρωση και η ουρά του έφερε χαρακτηριστικές λευκές και σκουρόχρωμες ρίγες, σαν ένα αρχαίο ριγέ φτερωτό φίδι.

Ο Anchiornis, λίγο μεγαλύτερος και πιο πτηνόμορφος, είχε μια σχεδόν καλλιτεχνική εμφάνιση: μαύρα και γκρι φτερά στα φτερά του, λευκά στις άκρες, και κόκκινο λοφίο στο κεφάλι του. Αν τον έβλεπες σήμερα σε ένα δέντρο, θα νόμιζες πως είναι κάποιος εξωτικός ιβίσκος με δόντια.

Ο Microraptor, ένας απ’ τους πιο θεαματικούς, είχε τέσσερα φτερωτά άκρα και φτερωτή ουρά. Και τα φτερά του, όπως αποκάλυψαν τα μελανοσώματα, ήταν ιριδίζοντα μπλε-μαύρα, όπως τα φτερά ενός κορακιού στο φως. Ίσως και να πετούσε από σκιά σε σκιά με λάμψη που τρόμαζε ή γοήτευε τους προϊστορικούς αντιπάλους του.

Οι ανακαλύψεις αυτές δεν έγιναν από κάποιο μουσείο. Ήρθαν από μικροσκόπια, εργαστήρια, και υπομονετικούς παλαιοντολόγους που μελετούσαν ένα απολίθωμα εκατομμυρίων ετών, ψάχνοντας σχήματα μελανοσωμάτων κάτω από τον φακό. Αυτοί οι λίγοι δεινόσαυροι είναι σήμερα οι μόνοι που δεν χρειάζεται να φανταστούμε το πώς έμοιαζαν. Το ξέρουμε. Με αποδείξεις.

Και τι γίνεται με τον πιο διάσημο από όλους, τον T. rex; Εκεί η επιστήμη σηκώνει τα χέρια. Δεν έχουν βρεθεί φτερά με μελανοσώματα, μόνο λέπια από το σώμα του. Πιθανότατα είχε γήινα χρώματα, πράσινο-γκρι ή καφέ, για να κρύβεται στο περιβάλλον. Αλλά αυτό παραμένει εικασία.

Μπορεί λοιπόν το χρώμα της συντριπτικής πλειονότητας των δεινοσαύρων να παραμένει μυστήριο. Αλλά για αυτούς τους λίγους, το πέπλο έχει σηκωθεί. Και η εικόνα τους, για πρώτη φορά, είναι αληθινή.