Γιατί σταμάτησαν η ζωγραφική, η γλυπτική, η λογοτεχνία, η αρχιτεκτονική και η μουσική να είναι Ολυμπιακά Αγωνίσματα;
Από το 1912 έως το 1948, η τέχνη ήταν επίσημο αγώνισμα στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ζωγράφοι, ποιητές, αρχιτέκτονες και συνθέτες κέρδιζαν χρυσά μετάλλια. Μέχρι που καταργήθηκαν για πάντα.
Το 1912, στους Ολυμπιακούς της Στοκχόλμης, συνέβη κάτι που σήμερα μοιάζει απίστευτο. Η ζωγραφική, η γλυπτική, η λογοτεχνία, η μουσική και η αρχιτεκτονική εντάχθηκαν στο επίσημο πρόγραμμα των Αγώνων. Όχι ως παράλληλες εκδηλώσεις, αλλά ως κανονικά ολυμπιακά αγωνίσματα. Οι νικητές έπαιρναν χρυσό, αργυρό ή χάλκινο μετάλλιο, όπως οι δρομείς και οι παλαιστές.
Ήταν το όραμα του Πιερ ντε Κουμπερτέν: να ενώσει το σώμα με το πνεύμα. Δεν ήθελε μόνο αθλητές, αλλά και ποιητές, συνθέτες, ζωγράφους. Όλοι οι διαγωνιζόμενοι έπρεπε να παρουσιάσουν έργα με θέμα τον αθλητισμό. Ένας πίνακας με μαραθωνοδρόμους, μια σονάτα εμπνευσμένη από την κίνηση, ένα θεατρικό με θέμα την αρχαία πάλη.
Ο ανταγωνισμός ήταν αληθινός. Στους Ολυμπιακούς του 1924 στο Παρίσι, υποβλήθηκαν 193 έργα μουσικής, 84 έργα αρχιτεκτονικής, δεκάδες ποιήματα, γλυπτά και πίνακες. Κάποιοι νικητές ήταν διάσημοι, άλλοι εντελώς άγνωστοι. Ανάμεσά τους και ο Άλφρεντ Χάγιος, που είχε ήδη πάρει χρυσό στην κολύμβηση του 1896, και τώρα κέρδισε αργυρό στην αρχιτεκτονική.
Κι όμως, το 1954 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή πήρε την απόφαση να καταργήσει τους καλλιτεχνικούς αγώνες. Ο λόγος; Όλο και περισσότεροι διαγωνιζόμενοι ήταν επαγγελματίες, κι αυτό παραβίαζε το ερασιτεχνικό πνεύμα των Ολυμπιακών. Οι ίδιοι οι κανόνες που διέλυαν τα όνειρα αθλητών, διέγραψαν και τους ποιητές.
Η μουσική, η ποίηση και η αρχιτεκτονική αντικαταστάθηκαν από «πολιτιστικές εκδηλώσεις», που δεν είχαν βαθμολογία, νικητές ή μετάλλια. Από τότε δεν υπήρξε ξανά Ολυμπιονίκης της τέχνης. Τα περισσότερα έργα ξεχάστηκαν. Ορισμένα δεν διασώζονται καν. Και κανείς σήμερα δεν πιστεύει ότι κάποτε η Τέχνη ήταν άθλημα.
Ήταν μια εποχή όπου έγραφες σονάτα και έπαιρνες χρυσό, όπου ένα θεατρικό έργο μπορούσε να σε ανεβάσει στο βάθρο, όπου η ποίηση μετρούσε όσο ο ακοντισμός. Μια εποχή που έζησε για λίγο, αλλά άφησε πίσω της κάτι θρυλικό: την ιδέα ότι ο Ολυμπισμός δεν είναι μόνο ιδρώτας, αλλά και έμπνευση.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
