Η Ελληνίδα Βασίλισσα που πειραματιζόταν με φάρμακα και έφτιαχνε δηλητήρια για να τα δοκιμάζει σε σκλάβους

Η Κλεοπάτρα Ζ’, η τελευταία βασίλισσα της δυναστείας των Πτολεμαίων, δεν ήταν μόνο η γοητευτική φιγούρα που γνωρίζουμε από τον Καίσαρα και τον Αντώνιο. Γεννημένη το 69 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια, αυτή η Ελληνίδα από τη Μακεδονία, απόγονος του Πτολεμαίου Α’, στρατηγού του Μεγάλου Αλεξάνδρου, είχε μια σκοτεινή πλευρά που σπάνια φωτίζεται. Οι αρχαίες πηγές, όπως ο Πλούταρχος, λένε ότι πειραματιζόταν με δηλητήρια, όχι μόνο για να εξοντώσει εχθρούς, αλλά και για να τα δοκιμάσει σε ανθρώπους—σκλάβους ή καταδικασμένους. Στόχος της; Να βρει έναν θάνατο γρήγορο, ανώδυνο, ίσως για την ίδια, αν η εξουσία της κινδύνευε. Σε μια εποχή που οι Πτολεμαίοι δολοφονούνταν από συγγενείς, αυτή η ενασχόληση ήταν στρατηγική επιβίωσης.

Η Αλεξάνδρεια, κέντρο γνώσης της εποχής, της έδωσε τα εργαλεία. Μορφωμένη σε χημεία και φαρμακολογία, η Κλεοπάτρα—η πρώτη Πτολεμαία που μιλούσε αιγυπτιακά πέρα από τα ελληνικά—λέγεται ότι ανακάτευε φυτά όπως το μανδραγόρα και μέταλλα σαν τον υδράργυρο στο παλάτι της. Ο Δίων Κάσσιος την περιγράφει σαν εξαιρετικά ευφυή, ενώ ο Πλούταρχος αναφέρει ότι μελετούσε τοξικές ουσίες για να τελειοποιήσει τη “τέχνη” του θανάτου. Ο θρύλος του φιδιού που την σκότωσε το 30 π.Χ. ίσως κρύβει αλήθεια: κάποιοι ιστορικοί πιστεύουν ότι χρησιμοποίησε ένα δηλητήριο δικής της κατασκευής, δοκιμασμένο σε άλλους πρώτα, αντί για δάγκωμα κόμπρας. Οι Ρωμαίοι διέδωσαν αυτές τις ιστορίες, ίσως για να την παρουσιάσουν σαν μάγισσα, αλλά η παράδοση της δυναστείας της να εξοντώνει αντιπάλους το κάνει πιθανό.

Η ελληνική της καταγωγή ήταν το θεμέλιο της εξουσίας της. Οι Πτολεμαίοι κρατούσαν το αίμα τους “καθαρό” με ενδοοικογενειακούς γάμους—η Κλεοπάτρα παντρεύτηκε δύο αδέρφια της, τον Πτολεμαίο ΙΓ’ και ΙΔ’—ακολουθώντας μια μακεδονική συνήθεια από την εποχή του Αλεξάνδρου. Όμως, η εμμονή της με τα δηλητήρια δείχνει μια γυναίκα που έλεγχε τη μοίρα της. Σύμφωνα με κάποιες πηγές, κρατούσε σημειώσεις για τις δόσεις και τις αντιδράσεις των “πειραματόζωών” της, αποδεικνύοντας ότι η βασιλεία της δεν ήταν μόνο πολιτική, αλλά και επιστημονική.