Κάμερες βλέπουν πίσω από εμπόδια και βιντεοσκοπούν ακόμη και τη λειτουργία του εγκεφάλου

Μπορούν να δουν πίσω από τοίχους, να διακρίνουν τι υπάρχει μέσα σε καπνό ή ομίχλη, να καταγράψουν τη ροή του αίματος σε έναν εγκέφαλο. Δεν είναι επιστημονική φαντασία. Είναι κάμερες. Και τις φτιάχνει ένας Έλληνας.

Ο Ιωάννης Γκιουλέκας, καθηγητής στο κορυφαίο Carnegie Mellon των ΗΠΑ, πρωτοπορεί σε ένα πεδίο που συνδυάζει την οπτική, την τεχνητή νοημοσύνη και την ιατρική. Χτίζει κάμερες που δεν βλέπουν μόνο το φως. Βλέπουν τον χρόνο. Τον τρόπο που ένα φωτόνιο αντανακλά σε κάθε επιφάνεια. Ακόμα κι αν η επιφάνεια αυτή δεν είναι ορατή.

Οι συσκευές που αναπτύσσει μπορούν να αποκαλύψουν τι υπάρχει πίσω από ένα εμπόδιο, ή μέσα σε ένα θολό περιβάλλον – όπως το εσωτερικό ενός ανθρώπινου σώματος. Μπορούν να ξεχωρίσουν τη λειτουργία ενός εγκεφάλου σε πραγματικό χρόνο, χωρίς επεμβατικές μεθόδους. Χρησιμοποιούνται ήδη σε πειράματα νευροεπιστήμης, και ίσως στο μέλλον σώζουν ζωές πριν καν καταλάβει το ίδιο το σώμα ότι κινδυνεύει.

Οι τεχνικές που εφαρμόζει ο Γκιουλέκας ανήκουν στο λεγόμενο πεδίο “non-line-of-sight imaging”. Ορατότητα χωρίς ορατότητα. Οι κάμερες στέλνουν παλμούς φωτός, και μετρούν πώς αυτοί διασκορπίζονται και επιστρέφουν μέσα σε νανοδευτερόλεπτα. Το λογισμικό επεξεργάζεται τις αποκρίσεις με τέτοιον τρόπο ώστε να αποκαλύπτει μορφές, κινήσεις, αντικείμενα ή όργανα πίσω από εμπόδια.

Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να εντοπίζουν ανθρώπους μέσα σε ένα φλεγόμενο κτίριο. Να βοηθούν σε αποστολές διάσωσης. Να αναγνωρίζουν εχθρικά σχήματα σε ένα σύννεφο σκόνης στο πεδίο της μάχης. Να βιντεοσκοπούν το εσωτερικό ενός εγκεφάλου καθώς σκέφτεται.

Οι ίδιες τεχνολογίες επεκτείνονται και σε άλλες εφαρμογές: πιο ασφαλή οχήματα με «προνοητικές» κάμερες, ακριβέστερες ιατρικές διαγνώσεις, ακόμα και συστήματα εντοπισμού που λειτουργούν με ελάχιστο φως – σαν να βλέπει κανείς στο σκοτάδι του μέλλοντος.

Ο καθηγητής Γκιουλέκας μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε στο MIT, όπου και ξεκίνησε τις έρευνές του. Σήμερα, ως διευθυντής του Ινστιτούτου Ρομποτικής στο Carnegie Mellon, συνεργάζεται με ερευνητές από τη NASA μέχρι το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Αλλά συνεχίζει να δουλεύει με ελληνικά πανεπιστήμια και να στηρίζει τη δημιουργική επιστροφή της τεχνολογίας στην επιστήμη.

Όπως λέει και ο ίδιος, «Η απεικόνιση δεν είναι πια μόνο μια φωτογραφία. Είναι ένα παράθυρο στη γνώση που δεν βλέπαμε μέχρι σήμερα».

ΠΗΓΗ : Καθημερινή