Meta: Ο Ζούκερμπεργκ φέρνει επανάσταση στη κοινωνική δικτύωση ή ένα «matrix» τέλειας υποδούλωσης;

Η θυγατρική πλατφόρμα «Meta» εκ του ελληνικού «μετά», που ανακοίνωσε ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ την Πέμπτη 28/10, μπορεί να αντιμετωπίστηκε με άπειρες δόσεις σαρκασμού από τους χρήστες των social media, άλλα ο νέος ψηφιακός κόσμος που φέρνει ο κροίσος του διαδικτύου, μάλλον θα έπρεπε να μας βάζει σε σοβαρούς προβληματισμούς.

Η αυτοκρατορία του Ζούκερμπεργκ κλονίζεται

Οι «κακές γλώσσες» υποστηρίζουν πως η ανακοίνωση του ερχομού του «Metaverse» ήταν μια στρατηγική κίνηση επιβίωσης από τον στριμωγμένο Ζούκερμπεργκ που βλέπει τα τελευταία χρόνια το κύρος και την αξιοπιστία του Facebook να γκρεμίζονται. Με πιο πρόσφατο φιάσκο, το ιστορικό blackout που στις αρχές Οκτωβρίου άφησε εκτός λειτουργίας για παραπάνω από 6 ώρες τον κολοσσό των social media, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί τρύπα δεκάδων εκατομμυρίων στα ταμεία του Facebook και να κατρακυλήσει η μετοχή του.

Και η πραγματικότητα είναι πως η ναυαρχίδα των social media που σήμερα μετρά παραπάνω από δυο δισεκατομμύρια χρήστες, την τελευταία δεκαετία έχει κατηγορηθεί πολλάκις για παραβάσεις της ιδιωτικότητας, διαρροή δεδομένων των χρηστών προς όφελος του Facebook ή τρίτων, φοροδιαφυγή, πρόκληση μεγάλων προβλημάτων εθισμού σε εκατομμύρια χρήστες ανά τον κόσμο, λογοκρισία και φίμωση προσώπων, απόψεων και ιδεολογιών.

Ίσως η κορυφαία στιγμή που αποδείχθηκε πόσο διάτρητο και αναξιόπιστο είναι το διαδικτυακό «τέκνο» του Μαρκ Ζούκερμπεργκ, ήταν το σκάνδαλο της Cambridge Analytica, όπου στις 16 Μαρτίου 2018, το Facebook ομολόγησε τη παράνομη μεταφορά 87 εκατομμυρίων προφίλ χρηστών στην εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Cambridge Analytica. Στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την προεκλογική εκστρατεία του Donald Trump, ενώ η ίδια συμβουλευτική εταιρεία είχε αναλάβει και τη καμπάνια για το Brexit.

Το «Μeta» ως δόλωμα για επενδύσεις

Είναι φανερό πως η αυτοκρατορία του Ζούκερμπεργκ κλονίζεται όσο ποτέ, και γι’ αυτόν τον λόγο έπρεπε να προβεί σε μια αποφασιστική κίνηση για να προσελκύσει επενδύσεις. Κάπως έτσι προέκυψε το «Meta», ένα ψηφιακό περιβάλλον που θα συνδυάσει τις υπηρεσίες που παρέχουν διάφορες εφαρμογές του κολοσσού (ήδη υπάρχουσες άλλα και νέες) και θα αποτελέσει μια… νέα εποχή στη κοινωνική δικτύωση, τις online αγοραπωλησίες και άλλους τομείς της καθημερινότητας, μέσω της τεχνολογίας εικονικής πραγματικότητας (VR) και επαυξημένης πραγματικότητας (AR).

Με τον κατάλληλο εξοπλισμό, οι χρήστες θα μπορούν να… βυθιστούν στον κόσμο του Ζούκερμπεργκ με τα avatar τους, για να συναντήσουν φίλους και συναδέλφους, να ψωνίσουν, να «επισκεφθούν» το ολόγραμμα του σπιτιού τους, να κάνουν διαδικτυακές συνεδρίες ή ακόμα και να… αθληθούν.

Μια νέα εποχή τέλειας αποβλάκωσης;

Μια πολύ σοφή ρήση λέει πως αν δεν πληρώνεις για ένα προϊόν για να το αποκτήσεις, τότε πιθανότατα είσαι εσύ το προϊόν. Το Facebook ήταν πάντοτε δωρεάν (φαινομενικά), άλλα αποδείχθηκε πως τα προϊόντα που διακινούνται εντός του, είναι οι ίδιοι του οι χρήστες.

Ο ιδρυτής της πλατφόρμας που έβαλε «στο χέρι» δισεκατομμύρια ανθρώπων με αντάλλαγμα τα προσωπικά δεδομένα τους (τα οποία ουκ ολίγες φορές διέρρευσε σε τρίτους), τώρα καλεί την ανθρωπότητα σε ένα «μετασύμπαν». Ζητά να τον… εμπιστευθεί για το νέο βήμα. Μια νέα εποχή τέλειας αποβλάκωσης και υποδούλωσης. Μια νέα ευκαιρία για να επιτευχθεί το απόλυτο φακέλωμα. Μια «βουτιά» σε έναν εικονικό κόσμο, μέσα στο οποίο «θεός» θα είναι ένας ζάμπλουτος προγραμματιστής, και πιόνια του οι χρήστες που θα περνούν μερόνυχτα υπνωτισμένοι με μια συσκευή VR στα μάτια τους.

Αν ήδη στην εποχή μας (που ακόμα δεν έχει μπει ευρέως το virtual reality στις ζωές μας) τα φαινόμενα κατάθλιψης, άγχους και αυτοκτονιών λόγω εξάρτησης από τα social media και τα παιχνίδια ολοένα και πληθαίνουν, τι μπορεί να γίνει με ένα «Meta» στις ζωές μας;

Αν ήδη οι κλινικές απεξάρτησης απ’ το internet ολοένα και γεμίζουν, τρομάζει κανείς και μόνο να φανταστεί τις κοινωνικές συνέπειες που πιθανότατα θα φέρει μια τέτοια πλατφόρμα.

Σώμα και ψυχή μέσα στον ψηφιακό κόσμο

Θα έχουμε στρατιές αποκομμένων από την πραγματικότητα ανθρώπων, πλήρως ελεγχόμενων από έναν διαδικτυακό κολοσσό; Που θα παραδίδουν στο έλεος μιας ψηφιακής καταβόθρας όχι μόνο τα προσωπικά τους δεδομένα, όχι μόνο τις προτιμήσεις τους σε αγορές, το ποιους γνωρίζουν, το που πηγαίνουν, τις πολιτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις τους κλπ, άλλα ακόμα – ακόμα και το ίδιο τους το σώμα;

Και αν κρίνουμε από το πώς αντιμετώπισαν τα κράτη το Facebook, που για πολλά χρόνια το άφησαν ανεξέλεγκτο να σαρώνει προσωπικά δεδομένα και να διαφεύγει από τους νόμους σα να πρόκειται για ένα ιδιότυπο «κράτος» από μόνο του, τότε δεν μπορούμε να έχουμε και πολλές ελπίδες πως το «Meta» θα αποτελέσει εξαίρεση και δεν θα εργαλειοποιηθεί από τα παγκόσμια συμφέροντα όπως έγινε με το Facebook και τρις – χειρότερα.

Και θα είναι λάθος αν κάποιος χαρακτηρίσει αυτούς τους προβληματισμούς ως προϊόν τεχνοφοβίας, γιατί άλλωστε ο ίδιος ο Ζούκερμπεργκ με το βιογραφικό του έχει φροντίσει ώστε να μας κάνει άκρως επιφυλακτικούς για κάθε νέο εγχείρημα που παρουσιάζει…