Παραλίγο να αποκτήσουμε 13ο μήνα. Ποια εταιρεία χρησιμοποιούσε τον νέο μήνα μέχρι το 1989;
Πριν από έναν αιώνα, έγινε πρόταση για ημερολόγιο με 13 μήνες. Η Kodak το στήριξε τόσο, που το χρησιμοποίησε ως το 1989.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’20, όταν οι περισσότερες επιχειρήσεις πάλευαν να οργανώσουν τη χρονική τους ροή με βάση ένα ημερολόγιο γεμάτο ανισότητες και ακανόνιστα διαστήματα, μια ιδέα ήρθε να φέρει επανάσταση. Το ημερολόγιο των 13 μηνών. Ίσοι όλοι. Απόλυτα συμμετρικοί. Και ανάμεσά τους, ένας καινούργιος: ο μήνας Sol. Τοποθετημένος ανάμεσα στον Ιούνιο και τον Ιούλιο, δεν έμοιαζε απλώς με προσθήκη – έμοιαζε με τάξη που έλειπε.
Η πρόταση ήρθε από τον Βρετανό στατιστικολόγο Μόουζες Κότσγουορθ, που οραματίστηκε έναν κόσμο με ισότητα στον χρόνο, συμμετρία στις εβδομάδες και απόλυτη προβλεψιμότητα. Τίποτα να μην αλλάζει από χρονιά σε χρονιά. Οι ίδιες ημερομηνίες να πέφτουν πάντα στην ίδια μέρα. Τα λογιστήρια να λειτουργούν σαν καλοκουρδισμένα ρολόγια.
Κανένας δεν ενθουσιάστηκε όσο ο George Eastman, ιδρυτής της Kodak. Για εκείνον, αυτή δεν ήταν απλώς μια καλή ιδέα. Ήταν εργαλείο. Το υιοθέτησε άμεσα. Όχι με λόγια. Με πράξεις. Από το 1928 και για εξήντα ολόκληρα χρόνια, η Kodak χρησιμοποιούσε το ημερολόγιο των 13 μηνών εσωτερικά: στη μισθοδοσία, στα ωράρια, στον προγραμματισμό παραγωγής. Για τα μάτια των εργαζομένων της, ο μήνας Sol υπήρχε πραγματικά. Είχε φύλλα παρουσιών, είχε εργοστασιακά έντυπα, είχε διάρκεια.
Η επιμονή του Eastman δεν αρκούσε για να αλλάξει τον υπόλοιπο κόσμο. Η ιδέα δεν έπεισε ποτέ ούτε τις κυβερνήσεις, ούτε τις θρησκευτικές αρχές, που ενοχλούνταν από την ύπαρξη «παγκόσμιων ημερών» εκτός εβδομάδας. Το ημερολόγιο των 13 μηνών δεν έγινε ποτέ νόμος κανενός κράτους. Έμεινε μια εφαρμοσμένη ουτοπία μέσα στα γραφεία μιας εταιρείας που φωτογράφιζε τον κόσμο, αλλά ονειρευόταν να ορίσει και τον χρόνο του.
Ο μήνας Sol, σχεδόν 100 χρόνια μετά, δεν υπάρχει σε καμία ατζέντα. Δεν γράφεται σε κανένα ημερολόγιο. Αλλά υπήρξε. Και για όσους δούλευαν στην Kodak μέχρι και τη δεκαετία του ’80, δεν ήταν θεωρία. Ήταν πραγματικότητα. Μια ανάμνηση από τότε που ο χρόνος παραλίγο να αλλάξει. Όχι από κάποιον βασιλιά, αλλά από έναν άνθρωπο με κάμερα, πάθος για συμμετρία και ένα όραμα που πήρε σχήμα. Για λίγο.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
