Παίρνουν οι δισεκατομμυριούχοι δάνεια;

Ένας δισεκατομμυριούχος κάθεται σε ένα γραφείο με θέα που κόβει την ανάσα, πίνοντας καφέ από ένα χρυσό φλιτζάνι, και σκέφτεται κάτι που για τους περισσότερους από εμάς ακούγεται παράξενο: «Θα πάρω ένα δάνειο». Δεν είναι ότι του τελείωσαν τα λεφτά—οι τραπεζικοί του λογαριασμοί είναι γεμάτοι και οι επενδύσεις του αποφέρουν κέρδη που δύσκολα χωράει ο νους.

Τότε γιατί να δανειστεί; Η απάντηση κρύβεται σε έναν κόσμο στρατηγικής και οικονομικής μαγείας που οι απλοί άνθρωποι σπάνια βλέπουν. Οι δισεκατομμυριούχοι δεν παίρνουν δάνεια από ανάγκη, αλλά για να κρατήσουν τον πλούτο τους ανέγγιχτο, να αποφύγουν φόρους και να συνεχίσουν να χτίζουν αυτοκρατορίες χωρίς να βάλουν το χέρι στην τσέπη.

Ας το δούμε πιο κοντά. Φανταστείτε έναν μεγιστάνα, ας τον πούμε Κύριο Χ, που έχει μετοχές σε μια τεράστια εταιρεία, αξίας 5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αν αποφασίσει να πουλήσει ένα μέρος αυτών των μετοχών για να αγοράσει, ας πούμε, ένα ιδιωτικό νησί ή να χρηματοδοτήσει ένα φιλόδοξο πρότζεκτ, θα χρειαστεί να πληρώσει φόρους κεφαλαιουχικών κερδών.

Σε πολλές χώρες, αυτός ο φόρος μπορεί να φτάσει το 20% ή και παραπάνω—δηλαδή, από τα 500 εκατομμύρια που θα έπαιρνε πουλώντας μετοχές, θα έχανε 100 εκατομμύρια μόνο σε φόρους. Είναι ένα ποσό που ακόμα και για έναν δισεκατομμυριούχο πονάει. Έτσι, αντί να πουλήσει, ο Κύριος Χ πηγαίνει σε μια τράπεζα και λέει: «Δώστε μου ένα δάνειο και κρατήστε τις μετοχές μου σαν εγγύηση». Η τράπεζα, βλέποντας την αξία των μετοχών και ξέροντας ότι αυτός ο άνθρωπος δεν θα εξαφανιστεί, του δίνει, ας πούμε, 2,5 δισεκατομμύρια με επιτόκιο μόλις 1,5%. Συγκρίνετε το με τα δικά μας δάνεια—εμείς παλεύουμε για επιτόκια 4% ή 5% αν είμαστε τυχεροί.

Με αυτά τα χρήματα, ο Κύριος Χ μπορεί να κάνει ό,τι θέλει: να αγοράσει ακίνητα, να επενδύσει σε νέες επιχειρήσεις, ακόμα και να χτίσει έναν πύραυλο αν του καπνίσει. Το καλύτερο; Δεν χρειάζεται να ξεπληρώσει το δάνειο αμέσως. Πληρώνει μόνο τους τόκους, που είναι ψίχουλα γι’ αυτόν—37,5 εκατομμύρια τον χρόνο για ένα δάνειο 2,5 δισεκατομμυρίων είναι αστείο ποσό όταν η περιουσία σου μεγαλώνει κατά εκατοντάδες εκατομμύρια κάθε χρόνο από τις ίδιες μετοχές που δεν πούλησες. Και αν πεθάνει;

Το χρέος περνάει στους κληρονόμους του, οι οποίοι μπορούν να το ξεπληρώσουν με τις μετοχές που πια ίσως αξίζουν 10 δισεκατομμύρια, χάρη στην αύξηση της αξίας τους με τον καιρό. Σε κάποιες χώρες, μάλιστα, υπάρχουν νομικά κόλπα που μειώνουν ή εξαλείφουν τους φόρους κληρονομιάς, οπότε η οικογένεια κρατάει σχεδόν τα πάντα.

Αυτό δεν είναι απλά δανεισμός—είναι ένα παιχνίδι εξουσίας και ευφυΐας. Οι δισεκατομμυριούχοι χρησιμοποιούν το σύστημα σαν εργαλείο, ενώ εμείς βλέπουμε τα δάνεια σαν σωσίβιο για δύσκολες μέρες. Οι τράπεζες τους δίνουν προτεραιότητα γιατί είναι «ασφαλείς» πελάτες, και το χρήμα γίνεται ένας ατέλειωτος κύκλος που πολλαπλασιάζεται χωρίς να χάνεται.

Είναι ένας κόσμος όπου οι κανόνες είναι διαφορετικοί, και η γνώση αυτών των κινήσεων ανοίγει τα μάτια σε μια πραγματικότητα που μοιάζει με ταινία επιστημονικής φαντασίας.