Πήγε στο Ισραήλ για να βοηθήσει. Συστήθηκε σε φρουρό που δεν ήξερε αγγλικά. Εκείνος τρόμαξε και τον σκότωσε.

Ήταν ήρωας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Είχε πολεμήσει στη Νορμανδία, είχε σχεδιάσει φυλακές για Ναζί, είχε παραδώσει στρατούς της Βέρμαχτ. Κι όμως, όταν ο Mickey Marcus πήγε να βοηθήσει το νεογέννητο κράτος του Ισραήλ, δεν τον σκότωσε εχθρός. Τον σκότωσε ένας φρουρός που δεν μιλούσε αγγλικά. Κι εκείνος δεν ήξερε το συνθηματικό. Ένα “Who goes there?” έγινε η τελευταία του φράση.

Ο Marcus ήταν Εβραίος στο θρήσκευμα, αλλά η ταυτότητά του ήταν αμερικανική ως το κόκκαλο. Ήταν απόφοιτος του West Point και στρατηγός στον αμερικανικό στρατό. Όταν ηγέτες της Yishuv — της εβραϊκής κοινότητας της Παλαιστίνης — του ζήτησαν βοήθεια για να φτιάξουν αξιόμαχο στρατό, είπε “ναι”. Όχι για χρήματα. Όχι για δόξα. Γιατί πίστευε στην ελευθερία. Στην αρχή ταξίδεψε με ψεύτικο όνομα. Όταν έφτασε, έγινε ο πρώτος σύγχρονος στρατηγός του Ισραήλ.

Σχεδίασε το θρυλικό “Burma Road”, μια μυστική δίοδο που έσπασε τον αποκλεισμό της Ιερουσαλήμ. Οι Άραβες είχαν κόψει κάθε δίοδο ανεφοδιασμού, αλλά ο Marcus κατάφερε να ανοίξει ένα μονοπάτι στα βουνά που έσωσε την πόλη. Οι Ισραηλινοί έμειναν ελεύθεροι — και ζωντανοί — χάρη σε αυτόν. Ήταν η καρδιά του στρατηγικού τους σχεδίου. Κι όμως, δεν πρόλαβε να δει τη νίκη.

Μια νύχτα του Ιουνίου 1948, ενώ κοιμόταν σε αντίσκηνο κοντά στην Ιερουσαλήμ, σηκώθηκε για μια νυχτερινή βόλτα ή συνάντηση. Ο σκοπός τον σταμάτησε. Του ζήτησε το συνθηματικό. Ο Marcus δεν το ήξερε. Η φρουρά είχε αλλάξει τους κωδικούς εκείνο το βράδυ και κανείς δεν τον είχε ενημερώσει. Προσπάθησε να του μιλήσει στα αγγλικά. Ο φρουρός δεν καταλάβαινε τίποτα. Πανικοβλήθηκε. Τον πυροβόλησε.

Τον βρήκαν το πρωί. Σκοτωμένο. Από φίλια πυρά. Από έναν άνθρωπο που φύλαγε τη ζωή του, όχι που ήθελε να τη πάρει. Η τραγική ειρωνεία είναι πως αν κάποιος μετέφραζε έστω μια λέξη εκείνο το βράδυ, ο Mickey Marcus θα είχε επιζήσει. Ίσως και να ήταν ήρωας εθνικός, ίσως πρόεδρος. Αντί γι’ αυτό, έγινε ένας άγνωστος μάρτυρας.

Η κηδεία του έγινε στο West Point, με τιμές ήρωα. Είναι ο μοναδικός Αμερικανός στρατηγός που έχει ταφεί εκεί και έχει πέσει σε ξένο πόλεμο, για ξένη σημαία. Μα για δική του ιδέα.