Πόσα χρήματα έχει βγάλει το κοριτσάκι της καταστροφής από τη γνωστή φωτογραφία με τη φωτιά;

Ένας άνθρωπος δουλεύει ολόκληρη τη ζωή του για να βγάλει ένα σεβαστό ποσό. Ξυπνάει νωρίς το πρωί, ακολουθεί το ίδιο μοτίβο, μαζεύει χρήματα σιγά-σιγά, επενδύει χρόνο, ενέργεια, θυσίες. Και ύστερα, υπάρχει η Ζόι Ροθ. Μια τετράχρονη που στάθηκε μπροστά από ένα σπίτι που καιγόταν, χαμογέλασε με τρόπο που κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει και –χωρίς να κάνει τίποτα άλλο– εξασφάλισε μισό εκατομμύριο δολάρια.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε το 2005 σε μια ήσυχη γειτονιά στη Βόρεια Καρολίνα. Οι τοπικές αρχές είχαν οργανώσει μια ελεγχόμενη πυρκαγιά σε ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι, επιτρέποντας στους πυροσβέστες να εκπαιδευτούν στις φλόγες χωρίς κίνδυνο. Ο πατέρας της Ζόι, ερασιτέχνης φωτογράφος, είδε την ευκαιρία να απαθανατίσει τη στιγμή. Στράφηκε προς την κόρη του και της έβγαλε μια φωτογραφία. Στην εικόνα, η μικρή Ζόι στέκεται μπροστά από τη φωτιά με ένα αινιγματικό χαμόγελο, λες και μόλις έβαλε η ίδια τις φλόγες.

Κανείς δεν περίμενε ότι αυτή η φωτογραφία θα άλλαζε τη ζωή της. Το 2008, η εικόνα ανέβηκε στο διαδίκτυο και έγινε meme. Οι χρήστες άρχισαν να τη χρησιμοποιούν για να σατιρίσουν καταστροφές, συνδέοντας το βλέμμα της Ζόι με κάποια σκοτεινή, ειρωνική διάθεση. Το “Disaster Girl” ήταν πλέον παντού: στα social media, σε αστεία μοντάζ, σε αμέτρητες εκδοχές όπου το ίδιο κοριτσάκι στεκόταν μπροστά από πολεμικές εκρήξεις, ιστορικές καταστροφές, ακόμα και το τέλος του κόσμου.

Για χρόνια, η εικόνα της ταξίδευε ανεξέλεγκτα. Η ίδια η Ζόι είχε μεγαλώσει, είχε μπει στο πανεπιστήμιο, και όμως το παιδικό της πρόσωπο συνέχιζε να χρησιμοποιείται από αγνώστους, χωρίς να έχει βγάλει ούτε ένα δολάριο από αυτό. Ώσπου, το 2021, αποφάσισε να πάρει τον έλεγχο της δικής της εικόνας.

Εκμεταλλευόμενη την έκρηξη των NFTs, έβαλε τη φωτογραφία της προς πώληση ως ψηφιακό έργο τέχνης. Το αποτέλεσμα ήταν απίστευτο: μέσα σε λίγες ώρες, η εικόνα που για χρόνια είχε γίνει σύμβολο του διαδικτυακού χάους πουλήθηκε για 500.000 δολάρια.

Με ένα και μόνο στιγμιότυπο, μια στιγμή που κανείς δεν είχε σκεφτεί ως “πολύτιμη”, η Ζόι Ροθ κέρδισε όσα ένας άνθρωπος βγάζει σε δεκαετίες εργασίας. Χρησιμοποίησε τα χρήματα για να αποπληρώσει τα φοιτητικά της δάνεια και υποσχέθηκε να τα επενδύσει έξυπνα, γιατί –όπως η ίδια δήλωσε– “δεν μπορείς να είσαι meme για πάντα”.