Πόσα χρόνια είχαν δοκιμαστεί το Ozempic και το Mounjaro πριν ξεκινήσει η παγκόσμια τρέλα με το αδυνάτισμα

Πολύ πριν το Ozempic και το Mounjaro γίνουν σύμβολα μιας παγκόσμιας εμμονής με την απώλεια βάρους, τα φάρμακα αυτά είχαν ήδη πίσω τους χρόνια αυστηρών κλινικών μελετών, πειραμάτων και δοκιμών σε δεκάδες χιλιάδες ασθενείς. Η ιστορία τους δεν ξεκινά από το TikTok ή από τις διαφημίσεις, αλλά από τα εργαστήρια όπου αναπτύχθηκαν αρχικά ως σωτήριες θεραπείες για μια άλλη παγκόσμια μάστιγα: τον διαβήτη τύπου 2.

Η δραστική ουσία του Ozempic, η σεμαγλουτίδη, δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 2010 από τη δανέζικη φαρμακευτική εταιρεία Novo Nordisk. Οι πρώτες κλινικές δοκιμές ξεκίνησαν το 2012 και αφορούσαν αποκλειστικά ασθενείς με διαβήτη. Για πέντε ολόκληρα χρόνια, η σεμαγλουτίδη πέρασε από το αυστηρό πλέγμα ελέγχων των κλινικών φάσεων 1, 2 και 3, δοκιμασμένη σε χιλιάδες ασθενείς, πριν λάβει έγκριση από τον FDA το 2017 ως θεραπεία για τον διαβήτη υπό το εμπορικό όνομα Ozempic.

Η εντυπωσιακή απώλεια βάρους που εμφάνιζαν οι διαβητικοί που λάμβαναν σεμαγλουτίδη δεν ήταν αρχικά ο σκοπός, αλλά ένα παράπλευρο εύρημα που άλλαξε τα πάντα. Έτσι, ακολούθησαν νέες έρευνες, αυτή τη φορά ειδικά για την παχυσαρκία. Το 2021, η Novo Nordisk κυκλοφόρησε τη σεμαγλουτίδη σε υψηλότερη δόση με το όνομα Wegovy, αποκλειστικά για απώλεια βάρους. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, το φάρμακο είχε δοκιμαστεί συνολικά σε πάνω από 17.000 άτομα σε πολλές διαφορετικές κλινικές μελέτες, καθιστώντας το ένα από τα πιο ερευνημένα φαρμακευτικά σκευάσματα της κατηγορίας του.

Παρόμοια είναι και η ιστορία του Mounjaro. Η δραστική ουσία του, η τιρζεπατίδη, αναπτύχθηκε από την αμερικανική εταιρεία Eli Lilly και μπήκε σε κλινικές δοκιμές το 2017. Όπως και το Ozempic, το Mounjaro δημιουργήθηκε ως φάρμακο για διαβήτη τύπου 2, και χρειάστηκε πέντε χρόνια αυστηρής έρευνας, με περισσότερους από 6.000 συμμετέχοντες σε πολυεθνικές μελέτες, για να πάρει έγκριση το 2022. Οι μελέτες έδειξαν ότι η τιρζεπατίδη προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη απώλεια βάρους από τη σεμαγλουτίδη, οδηγώντας τη Lilly να καταθέσει αίτηση και για χρήση της ουσίας κατά της παχυσαρκίας. Το νέο φάρμακο με το εμπορικό όνομα Zepbound εγκρίθηκε το 2023 για αυτόν τον σκοπό.

Από την πρώτη στιγμή που μπήκαν σε εργαστηριακή ανάπτυξη μέχρι την ευρεία κυκλοφορία τους, τόσο η σεμαγλουτίδη όσο και η τιρζεπατίδη πέρασαν από εξαντλητικά ερευνητικά προγράμματα, με πολυετείς μελέτες ασφαλείας, αποδοτικότητας και παρενεργειών. Συνολικά, το Ozempic και το Wegovy στηρίζονται σε περισσότερα από δώδεκα χρόνια έρευνας, ενώ το Mounjaro και το Zepbound σε πάνω από επτά χρόνια δοκιμών και επιτήρησης.

Σήμερα, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν αυτά τα φάρμακα είτε για την απώλεια βάρους είτε για τον έλεγχο του διαβήτη. Παρότι η δημοτικότητά τους έχει εκτοξευθεί κυρίως λόγω των εντυπωσιακών αποτελεσμάτων στο αδυνάτισμα, λίγοι γνωρίζουν ότι αυτά τα φάρμακα κουβαλούν πίσω τους σχεδόν δύο δεκαετίες επιστημονικής προετοιμασίας, πειραματισμού και εξέλιξης.

Οι μακροχρόνιες δοκιμές και η εμπειρία εκατομμυρίων ασθενών καταρρίπτουν την εντύπωση ότι πρόκειται για καινούργιες ή ανεξερεύνητες ουσίες. Η επιστήμη έχει ήδη «τρέξει» πολύ πιο μπροστά από τη δημοσιότητα που τις συνοδεύει.