Πριν το Facebook χάκαρε τις φωτογραφίες συμφοιτητών του και τις ανέβασε για να τις βαθμολογεί ο κόσμος
Το Facemash ήταν η πρώτη διαδικτυακή πρόκληση του Mark Zuckerberg.
Ήταν Οκτώβριος του 2003. Στο δωμάτιο ενός φοιτητικού κοιτώνα στο Χάρβαρντ, ένας 19χρονος με ελαφρώς κυνικό βλέμμα πληκτρολογούσε σαν μανιακός. Δεν δούλευε σε κάποια εργασία για την τάξη. Δούλευε σε κάτι που λίγες ώρες αργότερα θα γινόταν το πρώτο του viral χτύπημα. Ένα site που θα έκανε τους πάντες στο campus να μιλάνε για το ίδιο πρόσωπο. Όχι με θαυμασμό. Με οργή.
Το όνομά του ήταν Mark Zuckerberg. Το site ονομαζόταν Facemash. Κι αυτό που έκανε, σήμερα θα τον έστελνε στα δικαστήρια.
Μέσα σε ένα βράδυ, ο Zuckerberg χάκαρε τους εσωτερικούς φακέλους του πανεπιστημίου, αποκτώντας πρόσβαση στις φωτογραφίες ταυτοτήτων φοιτητών από τα φοιτητικά σπίτια. Κατέβασε δεκάδες εικόνες, κυρίως γυναικών, και τις ανέβασε στην προσωπική του πλατφόρμα. Εκεί, οι χρήστες μπορούσαν να βλέπουν δυο φωτογραφίες δίπλα-δίπλα και να ψηφίζουν ποιος είναι πιο ελκυστικός.
Ήταν μια βάρβαρη, ανώνυμη, εθιστική εκδοχή του “Hot or Not”. Και λειτούργησε. Μέσα σε τέσσερις ώρες, ο ιστότοπος είχε συγκεντρώσει 22.000 προβολές από 450 μοναδικούς χρήστες. Το Χάρβαρντ μιλούσε μόνο για αυτό.
Το μόνο που δεν είχε προβλέψει ήταν οι συνέπειες. Οι φοιτητές αντέδρασαν με οργή. Η ιδέα ότι κάποιος χρησιμοποίησε τα πρόσωπά τους χωρίς καμία συναίνεση, για να τα εκθέσει σε βαθμολόγηση εμφάνισης, θεωρήθηκε προσβλητική, επιθετική και επικίνδυνη. Ειδικά όταν αποκαλύφθηκε ότι οι φωτογραφίες είχαν αποκτηθεί παρανόμως, με παραβίαση των πανεπιστημιακών αρχείων.
Ο Zuckerberg παραπέμφθηκε στο πειθαρχικό συμβούλιο του Χάρβαρντ. Κατηγορήθηκε για παραβίαση της ασφάλειας, παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων και παραβίαση ιδιωτικότητας. Το Facemash κατέβηκε άμεσα από τον διακομιστή. Και ο ίδιος, για λίγο, κινδύνευσε να αποβληθεί.
Παρόλα αυτά, ο Zuckerberg δεν έμεινε στάσιμος. Αντί να εξαφανιστεί από ντροπή, έκανε κάτι πιο ανατριχιαστικά ευφυές. Κατάλαβε ότι το Facemash πέτυχε όχι επειδή οι χρήστες ήθελαν να βαθμολογούν φωτογραφίες, αλλά επειδή ήθελαν να δουν ποιοι είναι οι άλλοι γύρω τους. Ήθελαν να τους ξέρουν, να τους ψάχνουν, να τους «ξεγυμνώνουν» διαδικτυακά.
Μερικούς μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2004, γεννήθηκε το TheFacebook.com. Αυτή τη φορά, οι χρήστες ανέβαζαν οι ίδιοι τις φωτογραφίες τους. Και το παιχνίδι δεν είχε πια επιστροφή.
Αν το Facebook είναι η ιστορία της παγκόσμιας σύνδεσης, το Facemash ήταν η πρώτη προειδοποίηση. Ήταν η στιγμή που κάποιος ανακάλυψε ότι η ιδιωτικότητα είναι εύκολο να σπάσει, και ο κόσμος δεν θα αντισταθεί όσο του δίνεις θέαμα.