Τη βρήκαν σε μια σπηλιά της Σιβηρίας. Δεν ήταν άνθρωπος. Δεν ήταν Νεάντερταλ. Ήταν κάτι άλλο, ξεχασμένο από την Ιστορία.

Στη Σιβηρία, στα βάθη μιας παγωμένης σπηλιάς που έμοιαζε να μην είχε πατηθεί από κανέναν για χιλιάδες χρόνια, μια ομάδα Ρώσων αρχαιολόγων έσκαβε μεθοδικά το 2008. Η Σπηλιά Ντενισόβα, χαμένη στα βουνά Αλτάι, δεν είχε δώσει μέχρι τότε κάτι που να ανατρέπει την Ιστορία. Μέχρι που βρήκαν ένα μικρό οστό δακτύλου. Φαινόταν ασήμαντο. Ήταν όμως το πρώτο σημάδι ενός είδους που δεν γνωρίζαμε καν ότι υπήρξε.

Το οστό ανήκε σε ένα κορίτσι περίπου 13 ετών. Δεν είχε όνομα, δεν είχε ιστορία, δεν είχε τάφο. Μόνο ένα απομεινάρι από το μικρό της δάχτυλο, τόσο καλά διατηρημένο που μπορούσε να δώσει DNA. Οι Ρώσοι το έστειλαν στο Max Planck Institute στη Γερμανία. Εκεί, οι γενετιστές που άνοιξαν το αρχαίο γονιδίωμα βρέθηκαν μπροστά σε κάτι που δεν περίμεναν. Δεν ταίριαζε με κανέναν Homo sapiens. Δεν ταίριαζε ούτε με τους Νεάντερταλ. Ήταν κάτι άλλο.

Τη βάφτισαν Denisova 3. Ένα κορίτσι από ένα ξεχασμένο παρακλάδι της ανθρωπότητας, που δεν άφησε πίσω του πίνακες, κείμενα ή πέτρινα αγάλματα. Αλλά άφησε κώδικες ζωής, βαθιά χαραγμένους σε κόκαλο. Το DNA της μαρτυρούσε ότι οι Denisovans ζούσαν κάποτε στη Σιβηρία, αναμειγνύονταν με ανθρώπους και Νεάντερταλ, και έσβησαν χωρίς φωνή. Ή σχεδόν. Γιατί ίχνη του DNA τους υπάρχουν ακόμα σε ανθρώπους της Νοτιοανατολικής Ασίας και των Μελανησίων.

Το πιο συγκλονιστικό δεν ήταν ότι ανακαλύψαμε νέο ανθρώπινο είδος. Ήταν ότι η Denisova 3 είχε μητέρα Νεάντερταλ και πατέρα Denisovan. Δηλαδή, οι γραμμές που νομίζαμε ότι ήταν ξεχωριστές, δεν ήταν ποτέ εντελώς. Η εξέλιξη της ανθρωπότητας δεν είναι μια ευθεία. Είναι ένας ιστός από χαμένους κλάδους, διασταυρώσεις, σκιές που χάθηκαν και άλλες που ζουν μέσα μας ακόμα.

Από ένα δαχτυλάκι.