Το περίεργο που κρύβεται στα ψιλά γράμματα όταν παίρνεις Starlink για να έχεις ίντερνετ στο χωριό
Μπορεί να το πήρες για ίντερνετ στο χωριό, αλλά στα ψιλά γράμματα συμφώνησες ότι στον Άρη… δεν θα σε κυβερνά καμία χώρα.
Σου φαίνεται απλό. Κάνεις εγγραφή στη Starlink για να έχεις σταθερό δορυφορικό ίντερνετ στην εξοχή, στο βουνό ή στο νησί. Πληρώνεις την κεραία, διαλέγεις πακέτο, συμφωνείς στους όρους χρήσης. Και κάπου εκεί, χωρίς να το καταλάβεις, μόλις αποκήρυξες τις κυβερνήσεις της Γης… για τον Άρη.
Στα ψιλά γράμματα της συμφωνίας Starlink υπάρχει μια πρόβλεψη που μοιάζει βγαλμένη από επιστημονική φαντασία: ο χρήστης συμφωνεί πως “καμία γήινη κυβέρνηση δεν έχει εξουσία ή κυριαρχία επί δραστηριοτήτων στον Άρη”. Αν δηλαδή κάποια στιγμή χρησιμοποιήσεις τη Starlink στον Κόκκινο Πλανήτη, αναγνωρίζεις εκ των προτέρων ότι η Γη… δεν έχει λόγο.
Το σημείο αυτό υπάρχει επίσημα στους όρους χρήσης της Starlink ήδη από το 2020. Αναφέρει πως σε αποστολές προς τον Άρη ή κατά την παραμονή στον πλανήτη, η διακυβέρνηση θα γίνεται «καλή τη πίστει» με βάση «αρχές αυτοδιοίκησης». Κοινώς, δεν θα αναγνωρίζεις κανέναν κρατικό νόμο της Γης —ούτε ΗΠΑ, ούτε ΟΗΕ, ούτε τίποτα. Μόνο τους δικούς τους.
Η ιδέα δεν είναι νέα για τον Elon Musk. Οραματίζεται εδώ και χρόνια μια ανεξάρτητη αποικία στον Άρη, χωρίς δεσμεύσεις από «γήινες νομοθεσίες». Ο ίδιος είχε πει πως στόχος του είναι να δημιουργήσει μια νέα, αυτάρκη κοινότητα, που θα έχει τους δικούς της νόμους και σύνταγμα. Τα ψιλά γράμματα του Starlink δείχνουν πως αυτό ξεκινά όχι από έναν πύραυλο, αλλά από ένα συμβόλαιο ίντερνετ.
Το πρόβλημα; Η διεθνής συνθήκη του διαστήματος από το 1967, την οποία έχουν υπογράψει σχεδόν όλα τα κράτη του κόσμου, αναφέρει ρητά ότι κανένας δεν μπορεί να διεκδικήσει ιδιοκτησία ή κυριαρχία επί ενός ουράνιου σώματος. Ούτε εταιρεία, ούτε ιδιώτης, ούτε κράτος. Ό,τι κι αν λένε οι όροι χρήσης, το διαστημικό δίκαιο δεν αλλάζει τόσο εύκολα.
Όμως ο Musk ξέρει καλά ότι οι νόμοι είναι μόνο το μισό. Το άλλο μισό είναι η τεχνολογική υπεροχή. Αν η SpaceX είναι η μόνη που μεταφέρει ανθρώπους στον Άρη, και η Starlink η μόνη που προσφέρει επικοινωνία εκεί, ποιος θα μπορέσει πραγματικά να επιβάλει κάτι διαφορετικό; Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι το θεμέλιο της μελλοντικής πολιτικής στο Διάστημα.
Για την ώρα, μπορεί να γελάς που στο χωριό κάνεις stream με δορυφόρο. Αλλά αν αύριο πατήσεις το πόδι σου στον Άρη με αυτό το ίδιο δίκτυο, θα είσαι —χωρίς να το ξέρεις— πολίτης ενός πλανήτη χωρίς κυβερνήσεις.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
