Τον κρέμασαν μπροστά στη μητέρα του για έναν Άγγλο που πέθανε από τον ήλιο. Κι αυτό άλλαξε την Ιστορία της Αιγύπτου.

Οι Άγγλοι αξιωματικοί είχαν πάει να κυνηγήσουν περιστέρια στο χωριό Ντενσαγουάι, χωρίς να ρωτήσουν κανέναν. Οι χωρικοί, που έτρεφαν τα περιστέρια για φαγητό, αντέδρασαν. Κάποια στιγμή, άναψε φωτιά, μία γυναίκα τραυματίστηκε θανάσιμα, ένας Άγγλος λιποθύμησε από τη ζέστη και πέθανε. Δεν τον σκότωσε κανείς. Αλλά για τον θάνατό του, τέσσερις Αιγύπτιοι καταδικάστηκαν σε θάνατο.

Ο Χασάν Αλί Μαχφούζ, ο άνθρωπος που απλώς είχε τα περιστέρια, καταδικάστηκε για “προμελετημένο φόνο” με την απίθανη δικαιολογία ότι η παρουσία του δημιούργησε τις συνθήκες για τον θάνατο του αξιωματικού από θερμοπληξία. Η δίκη έγινε σε 34 λεπτά. Ούτε πρακτικά δεν κρατήθηκαν. Οι βρετανοί φρόντισαν να στηθεί αγχόνη πριν καν ξεκινήσει το δικαστήριο. Ήθελαν εκδίκηση. Όχι δικαιοσύνη.

Τον Χασάν τον κρέμασαν μπροστά στο ίδιο του το σπίτι, μπροστά στη μητέρα, τη γυναίκα και τα παιδιά του. Ήταν μια σκηνή τιμωρίας, παραδειγματισμού και ταπείνωσης. Κανείς δεν περίμενε ότι θα λειτουργούσε αντίστροφα: η εικόνα της μάνας που έβλεπε τον γιο της να εκτελείται από τους Άγγλους, έγινε σύμβολο. Ένα σύμβολο που άναψε τη φωτιά του αιγυπτιακού εθνικισμού.

Από τους 52 κατηγορούμενους, τέσσερις καταδικάστηκαν σε θάνατο, άλλοι φυλακίστηκαν και οκτώ μαστιγώθηκαν επί τόπου. Ένας από αυτούς, ο Μοχάμεντ Νταργουίς Ζαχράν, λίγο πριν τον κρεμάσουν, φώναξε: «Είθε ο Θεός να μας αποζημιώσει γι’ αυτόν τον κόσμο της σκληρότητας και της αδικίας». Το φώναξε μπροστά σε Άγγλους στρατιώτες που γελούσαν. Κανείς δεν ξέχασε ποτέ εκείνα τα λόγια στην Αίγυπτο.

Ο Μπούτρος Πασά Γκάλι, ένας από τους δικαστές της δίκης και υπουργός Εξωτερικών, δολοφονήθηκε τέσσερα χρόνια μετά από έναν Αιγύπτιο φοιτητή που είχε σπουδάσει στην Αγγλία. Τον κατηγόρησε ότι συνεργάστηκε με τους αποικιοκράτες και τους χάρισε τη δίκη-παρωδία του Ντενσαγουάι. Ήταν η πρώτη πολιτική δολοφονία στην Αίγυπτο μετά από 100 χρόνια. Δεν ήταν η τελευταία.

Η υπόθεση πέρασε από τις εφημερίδες, τα θέατρα και την ποίηση. Ο Καβάφης έγραψε ένα συγκλονιστικό ποίημα για τον απαγχονισμό του δεκαεπτάχρονου αγοριού. Ο Σο με οργή κατηγόρησε την Αγγλία ότι, αν αυτό σημαίνει “Αυτοκρατορία”, τότε το πιο ιερό καθήκον είναι να την γκρεμίσεις. Και πενήντα χρόνια αργότερα, όταν οι Άγγλοι έχασαν το Σουέζ, ένας Αιγύπτιος δημοσιογράφος είπε: «Τα περιστέρια του Ντενσαγουάι επέστρεψαν».