Ξεκίνησε κορίτσι που έραβε. Διάβαζε στα κρυφά, γιατί ήταν γυναίκα και οι γυναίκες δε διάβαζαν. Έγινε η Βασίλισσα της Επιστήμης

Γεννήθηκε στο Μπερντάιλαντ της Σκωτίας, σε μια οικογένεια με πατέρα ναυτικό και μητέρα που την ήθελε “ταπεινή και ράφτρα”. Δεν πήγε σχολείο όπως τα αγόρια. Έμαθε να διαβάζει μόνο για να καταλαβαίνει την Αγία Γραφή. Της έβαλαν βελόνα και κλωστή, όχι μολύβι και χαρτί.

Κρυφά, μόνη της, άρχισε να διαβάζει τα βιβλία της βιβλιοθήκης του πατέρα της. Δεν καταλάβαινε πολλά, αλλά δεν σταματούσε. Όταν βρήκε απολιθώματα σε πέτρες, αναρωτήθηκε τι ήταν. Οι άλλοι γέλασαν. Εκείνη άρχισε να ψάχνει. Ήταν δώδεκα.

Στην εφηβεία, έμαθε μόνη της λατινικά για να διαβάσει Βιργίλιο. Έπειτα έμαθε ελληνικά. Όλα στα κρυφά, γιατί «δεν ήταν σωστό μια κοπέλα να θέλει να μάθει». Της έλεγαν να κεντάει. Αυτή έλυνε εξισώσεις.

Ο πρώτος της άντρας την ήθελε βουβή και αόρατη. Εκείνη όμως άρχισε να διαβάζει Λαπλάς, Νεύτωνα, Ευκλείδη. Ήταν η εποχή που οι γυναίκες δεν είχαν δικαίωμα ούτε στην υπογραφή τους. Κι όμως, υπέγραφε τις λύσεις της με ψευδώνυμο: “A Lady”.

Έλυνε μαθηματικά προβλήματα για στρατιωτικές ακαδημίες. Της έδωσαν μετάλλιο. Ξεκίνησε αλληλογραφία με τους μεγαλύτερους μαθηματικούς της εποχής. Ένας από αυτούς τη συμβούλεψε να διαβάσει Λαπλάς. Τον μελέτησε, τον μετέφρασε, τον εξήγησε. Και έγραψε βιβλίο που το έκαναν διδακτέο στο Κέμπριτζ.

Το «Mechanism of the Heavens» την έκανε διάσημη. Αλλά δεν ήταν απλή μετάφραση. Ήταν η επιστημονική γλώσσα μεταφερμένη σε ανθρώπινα λόγια, με τέτοια ακρίβεια που ακόμα και οι άντρες φοιτητές της Οξφόρδης την μάθαιναν απ’ έξω.

Ήταν μέντορας της Άντα Λάβλεϊς. Της δίδαξε μαθηματικά. Της σύστησε τον Τσαρλς Μπάμπατζ και τη Μηχανή του. Έβαλε το χέρι της στο να γεννηθεί το πρώτο πρόγραμμα υπολογιστή της Ιστορίας.

Στο βιβλίο της «On the Connexion of the Physical Sciences» έγραψε ότι αν τα νούμερα για τον Ουρανό δεν βγαίνουν, ίσως φταίει ένας άλλος πλανήτης που δεν έχουμε δει ακόμη. Είχε δίκιο. Το 1846 ανακάλυψαν τον Ποσειδώνα. Όπως ακριβώς τον είχε περιγράψει.

Ήταν η πρώτη γυναίκα που μπήκε ως επίτιμο μέλος στη Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία. Κανείς δεν μπορούσε να πει όχι στη Mary Somerville, παρότι δεν είχε πάει πανεπιστήμιο. Ήταν η εποχή που το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ μάθαινε απ’ αυτήν.

Έγραψε και την πρώτη επιστημονική γεωγραφία στα αγγλικά. Ένα βιβλίο που μιλούσε για τη σχέση ανθρώπου και φύσης, για τον πλανήτη και τα πλάσματά του. Ο ίδιος ο φον Χούμπολτ τής έγραψε ότι δεν είχε ξαναδεί κάτι τέτοιο.

Έζησε 91 χρόνια. Στα 88 της υπέγραψε πρώτη την καμπάνια του Τζον Στιούαρτ Μιλ για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών. Όταν πέθανε, η εφημερίδα The Morning Post έγραψε: “Αν ψάχναμε βασιλιά της επιστήμης, θα δυσκολευόμασταν. Αλλά για βασίλισσα, δεν υπάρχει αμφιβολία.”